Món Việt Ngon

Trộn lên là dậy mùi…

Bún mắm nêm thịt quay da giòn, mít non xé sợi

Tô bún trộn kiểu Đà Nẵng: bún tươi, thịt heo quay còn giòn da, mít non luộc xé sợi, cả nắm rau bào — rồi dội thẳng chén mắm nêm pha thơm lên mà trộn.

  • 50 phút
  • 4 người ăn
  • Vừa
  • 5 bước

Bản nấu nhanh — cho người muốn vô bếp liền

Đọc 30 giây là nắm được cả món. Cần cặn kẽ hơn thì xem phần chi tiết bên dưới.

Cần có gì

  • Bún tươi sợi nhỏ 800 g
  • Thịt heo quay 400 g — mua sẵn ở hàng quay, phần có da giòn
  • Mít non 400 g — luộc mềm rồi xé sợi
  • Mắm nêm 6 muỗng canh — mắm ủ từ cá cơm, thơm nồng và mặn đậm
  • Thơm băm 3 muỗng canh · sả, tỏi, ớt băm · đường 2 muỗng canh
  • Rau bào 400 g — xà lách, húng lủi, ngò gai, dưa leo, đu đủ xanh
  • Đậu phộng rang 100 g · hành phi 3 muỗng canh

Trình tự 5 nhịp

  1. Gọt mít non, ngâm nước chanh cho khỏi thâm và bớt mủ, luộc 20 phút tới mềm.
  2. Vớt mít ra để nguội, xé dọc thớ thành sợi cỡ đầu đũa.
  3. Pha mắm nêm: phi sả tỏi, cho mắm + thơm băm + đường + chút nước, đun lăn tăn rồi tắt bếp.
  4. Thịt quay xắt miếng vuông vừa ăn, giữ nguyên mảng da giòn ở trên.
  5. Xếp tô: bún — rau bào — mít — thịt quay, rắc đậu phộng và hành phi, dội mắm nêm, trộn đều.
Xắt thịt quay quá sớm là da mềm oặt vì hơi nước. Xắt ngay trước lúc dọn, và đừng bao giờ đậy kín miếng thịt còn ấm.

Chuyện món ăn

Món ăn đứng hay ngồi cũng được

Ở Đà Nẵng, bún mắm nêm là món quà chiều — bán trong những gánh nhỏ, tô bún trộn xong đưa ra là ăn ngay, không cần bàn ghế gì nhiều. Nó nhanh, mặn đậm, thơm nức, và không có nước lèo — đó là chỗ khác căn bản với những món bún khác cùng vùng.

Thứ làm nên tô bún là mắm nêm — mắm ủ từ cá cơm hoặc cá biển nhỏ, lên men tới khi dậy mùi và mặn đậm. Đừng lẫn với mắm ruốc (làm từ con ruốc, đặc sệt, màu nâu tím) hay mắm tôm miền Bắc. Mắm nêm loãng hơn cả hai, và pha xong thì có hậu chua nhẹ rất riêng.

Pha mắm nêm chỉ có một bí quyết: thơm băm. Mắm nguyên chất quá mặn và nồng, chấm vào là át hết; thơm băm nhuyễn kéo vị mặn xuống, thêm tầng ngọt và mùi trái cây. Người bán hàng nào cũng có tỷ lệ riêng, nhưng chưa ai bỏ thơm ra khỏi công thức.

Còn hai thứ ít nơi khác có: thịt heo quay với mảng da giòn rôm rốp, và mít non luộc xé sợi. Mít non nghe lạ nhưng vào tô lại hợp không ngờ — nó mềm, hơi bùi, và hút mắm nêm như miếng bọt biển, nên miếng nào cũng đậm đà. Ai ăn lần đầu thường tưởng là măng.

Xách giỏ đi chợ

Nguyên liệu tươi rói

Bấm vào từng món khi đã bỏ vô giỏ — danh sách tự lưu lại, tắt trang mở lên vẫn còn. Chỉnh số người ăn, lượng nguyên liệu tự tính lại cho bạn.

Nấu cho
4 người
0/13 món

Thịt và mít

3 món

Chén mắm nêm

4 món

Bún và rau bào

4 món

Rắc mặt

2 món

Vô bếp thôi!

5 bước ra thành phẩm để đời

Tiến độ nấu
0/5 bước

Luộc mít non, xé sợi

30 phút

Làm mít trước vì nó cần thời gian nguội:

  • Gọt: Gọt sạch vỏ xanh, xắt miếng lớn, thả ngay vào thau nước pha chanh (hoặc giấm) — vừa đỡ thâm vừa bớt mủ dính tay.
  • Luộc: Luộc với chút muối 20 phút tới khi xiên đũa qua dễ dàng. Vớt ra, xả nước lạnh, để nguội hẳn.
  • Xé: Xé dọc thớ thành sợi cỡ đầu đũa. Xé chứ đừng xắt — sợi xé có mặt xù xì nên ngậm mắm tốt hơn hẳn miếng xắt mặt trơn.
Xoa chút dầu ăn lên tay và dao trước khi gọt thì mủ mít không bám. Mẹo cũ của hàng rau, hiệu nghiệm ngay.

Pha chén mắm nêm

10 phút
  • Lọc: Mắm nêm loại nguyên con thì lọc qua rây, bỏ xác, chỉ lấy nước. Loại đã xay sẵn thì dùng thẳng.
  • Phi thơm: Phi sả và tỏi băm với chút dầu tới vàng nhạt.
  • Nấu: Cho 6 muỗng canh mắm nêm + 3 muỗng canh thơm băm + 2 muỗng canh đường + 4 muỗng canh nước. Đun lăn tăn 2 phút rồi tắt bếp.
  • Nêm lại: Nguội bớt thì vắt tắc, cho ớt băm. Nếm thử: mặn đậm, ngọt theo sau, chua nhẹ ở cuối. Còn gắt thì thêm thơm, đừng thêm nước.
Đun sôi bùng là mắm nêm bốc mùi nồng khắp nhà mà vị lại nhạt đi. Chỉ cần nóng tới lăn tăn cho tan đường và bớt hăng.

Chuẩn bị rau bào

10 phút
  • Xà lách, húng lủi, ngò gai xắt sợi nhỏ — đây là món trộn, để lá nguyên thì trộn không đều.
  • Dưa leo bỏ ruột, bào sợi to. Đu đủ xanh bào sợi, bóp chút muối rồi vắt ráo cho giòn và bớt hăng.
  • Để riêng từng thứ trong rổ, tới lúc xếp tô mới lấy.

Xắt thịt quay — làm sau cùng

5 phút
  • Đặt miếng thịt da hướng lên, dùng dao bén xắt thành miếng vuông chừng 2 cm, cắt dứt khoát một nhát qua lớp da.
  • Xắt xong dọn liền. Miếng thịt quay để ngoài càng lâu, hoặc bị đậy kín lúc còn ấm, thì da hút ẩm và mềm oặt.
Thịt quay mua từ sáng mà chiều mới ăn thì hong lại trong nồi chiên không dầu hoặc lò 4–5 phút ở lửa lớn, da giòn trở lại như mới.

Xếp tô và trộn

5 phút

Xếp theo thứ tự này thì trộn lên mới đều:

  • Đáy tô là bún rũ tơi. Kế đến lớp rau bào, rồi mít non xé sợi, trên cùng là thịt quay.
  • Rắc đậu phộng và hành phi, dội mắm nêm quanh thành tô chừng 3 muỗng canh mỗi tô.
  • Trộn từ dưới lên, nhẹ tay, tới khi sợi bún áo đều màu nâu nhạt. Thiếu mặn thì thêm mắm chứ đừng chan nước.

Nghe lời má dặn

4 chỗ hơn thua của tô bún mắm nêm

Thơm băm quyết định chén mắm

Mắm nêm nguyên chất mặn và nồng tới mức chấm vào là át hết mọi thứ. Thơm băm nhuyễn vừa kéo mặn xuống vừa thêm tầng ngọt thơm. Chén mắm còn gắt thì thêm thơm, đừng thêm nước — thêm nước là nhạt toẹt mà vẫn nồng.

Mít non phải xé, không được xắt

Sợi xé có mặt xù xì, ngậm mắm nêm rất tốt nên miếng nào cũng đậm. Miếng xắt mặt trơn thì mắm trôi tuột, ăn tới đó lại thấy nhạt. Luộc mềm rồi để nguội hẳn hãy xé — còn nóng mà xé là nát.

Da giòn là thứ hỏng nhanh nhất trong tô

Cả tô có một thứ giòn duy nhất, mà nó lại mất giòn chỉ trong mươi phút. Vậy nên xắt thịt sau cùng, không đậy kín khi còn ấm, và trộn tô xong là bưng ra ngay. Ăn chậm thì cứ để miếng thịt trên mặt, trộn tới đâu gắp tới đó.

Đừng chan mắm như chan nước lèo

Bún mắm nêm là món trộn khô. Chan nhiều là đáy tô đọng một vũng mặn, bún nhão mà mặt trên vẫn nhạt. Chừng ba muỗng canh mỗi tô, trộn đều, thiếu thì thêm — chứ đọng nước rồi thì không rút lại được.

Tới giờ cơm rồi!

Dọn bún mắm nêm — mỗi người một tô, tự trộn

Món này ngon nhất trong năm phút đầu sau khi trộn. Nên đừng trộn sẵn cả mâm: bày bún, rau, mít, thịt ra tô cho từng người, để chén mắm nêm giữa bàn, ai ăn tới đâu dội tới đó. Người ăn mặn dội nhiều, người ăn nhạt dội ít — một chén vừa lòng cả nhà.

Không kịp mua thịt quay thì luộc miếng ba chỉ thay vào cũng ổn: mất lớp da giòn nhưng vẫn ngọt và mềm. Nhiều hàng ở Đà Nẵng vốn dọn cả hai thứ trong một tô.

Gỡ rối cho bạn

Hỏi nhanh — đáp gọn

Mấy thắc mắc hay gặp nhất khi nấu món này lần đầu.

Mắm nêm khác mắm ruốc và mắm tôm thế nào?
Mắm nêm ủ từ cá cơm hoặc cá biển nhỏ, loãng, mùi nồng, pha xong có hậu chua nhẹ. Mắm ruốc ủ từ con ruốc, đặc sệt, màu nâu ngả tím, mặn mà có hậu ngọt. Mắm tôm thì tím đậm, loãng vừa, mùi mạnh nhất trong ba thứ. Không thay nhau được — đổi một cái là ra món khác hẳn.
Mít non thay bằng gì được?
Măng luộc là thứ gần nhất về kết cấu, nhiều người ăn còn tưởng mít non chính là măng. Đu đủ xanh luộc cũng dùng được. Nhưng mít non có cái bùi riêng mà hai thứ kia không có, nên nếu chợ có thì đáng công đi tìm.
Mắm nêm nồng quá, nhà có người không chịu được mùi?
Ba cách, dùng chung càng tốt: tăng thơm băm lên gấp rưỡi; đun lăn tăn cho bay bớt phần hăng nhất; và vắt tắc lúc mắm đã nguội. Vẫn không ổn thì pha thêm một chén nước mắm chua ngọt để bên cạnh — chuyện thường ở mâm miền Trung.
Làm trước được phần nào?
Mắm nêm pha trước 2–3 ngày để ngăn mát thì càng ngấm. Mít non luộc và xé sợi để được 1 ngày. Riêng rau bào và thịt quay thì làm trong ngày, và xắt thịt ngay trước lúc dọn.

Bài đăng ngày