Món Việt Ngon

Dọc bờ biển miền Trung…

Bún chả cá chả chiên vàng, chả hấp trắng

Nước lèo nấu từ xương và đầu cá, không phải xương heo — ngọt thanh mà không ngán. Một tô có đủ hai thứ chả: chiên vàng giòn rìahấp trắng mềm dai.

  • 1 giờ 30 phút
  • 4 người ăn
  • Vừa
  • 5 bước

Bản nấu nhanh — cho người muốn vô bếp liền

Đọc 30 giây là nắm được cả món. Cần cặn kẽ hơn thì xem phần chi tiết bên dưới.

Cần có gì

  • Phi lê cá thu (hoặc cá mối, cá cờ) 500 g — làm chả
  • Xương + đầu cá 600 g — nấu nước lèo, xin thêm khi mua cá
  • Bún tươi sợi nhỏ 800 g · thơm ¼ trái · cà chua 2 trái
  • Hành tím 4 củ · gừng 1 nhánh — nướng sém rồi mới thả nồi
  • Nêm: nước mắm 2 muỗng canh · đường 1 muỗng cà phê · muối
  • Dọn kèm: giá, xà lách, bắp chuối bào, hành ngò · chén mắm ruốc + ớt tỏi giã

Trình tự 5 nhịp

  1. Quết cá với hành tỏi tiêu cho dẻo quánh, chia đôi — nửa hấp, nửa chiên.
  2. Nướng hành tím và gừng tới sém vỏ, rửa sạch tro.
  3. Hầm xương cá 25 phút thôi, lọc lấy nước trong.
  4. Thả thơm + cà chua, nêm mắm muối đường, hớt bọt cho tới khi nước trong lại.
  5. Trụng bún, xếp hai thứ chả lên, chan nước sôi, rắc hành ngò.
Hầm xương cá quá tay là nước đắng và tanh ngược — xương cá không chịu lửa lâu như xương heo. Canh đúng 25 phút rồi lọc liền.

Chuyện món ăn

Món không có quê, vì cả dải biển đều nhận

Đi dọc miền Trung, tỉnh nào có biển là tỉnh đó có bún chả cá — và tỉnh nào cũng tin món của mình mới đúng. Vậy nên trang này cố ý không gắn địa danh vào tên món: gắn một cái tên là mặc nhiên chê ba cái tên còn lại, trong khi khác nhau nằm ở chỗ nêm chứ không phải chỗ đúng sai.

Đà Nẵng thả thêm rau củ vào nồi — bí đỏ, bắp cải, cà chua, thơm — nên nước lèo ngọt dày hơn, thoảng chua, màu hơi cam. Nha TrangQuy Nhơn đi hướng ngược lại: nước chỉ nấu từ xương cá với hành tím nướng, để trong veo, ai nêm thêm gì thì tự nêm ở tô. Quảng Ngãi nghiêng về chả chiên.

Công thức dưới đây nấu nồi nước gốc — xương cá, hành nướng, thơm, cà chua — rồi ở bước cuối chỉ ra chỗ rẽ: muốn lối Đà Nẵng thì thả bí đỏ với bắp cải, muốn lối Nha Trang – Quy Nhơn thì dừng lại và lọc cho thật trong. Cùng một nồi, hai đường về.

Còn thứ làm nên món thì cả bốn nơi giống nhau: chả cá phải quết tay. Cá xay máy nhuyễn quá thì miếng chả bở, cắn không có gì để nhớ. Quết cho tới lúc khối cá dẻo dính, vỗ xuống thớt nghe bộp là được.

Xách giỏ đi chợ

Nguyên liệu tươi rói

Bấm vào từng món khi đã bỏ vô giỏ — danh sách tự lưu lại, tắt trang mở lên vẫn còn. Chỉnh số người ăn, lượng nguyên liệu tự tính lại cho bạn.

Nấu cho
4 người
0/14 món

Làm chả cá

4 món

Nồi nước lèo

6 món

Dọn tô

4 món

Vô bếp thôi!

5 bước ra thành phẩm để đời

Tiến độ nấu
0/5 bước

Quết chả cá cho dẻo tay

25 phút

Đây là bước quyết định — làm dối ở đây thì cả tô hỏng:

  • Lóc và ướp: Phi lê cá lạng bỏ da, xắt miếng nhỏ, ướp với hành tỏi băm, 1 muỗng cà phê tiêu trắng, 1 muỗng cà phê đường và chút nước mắm. Để 15 phút trong ngăn mát.
  • Quết: Xay từng mẻ nhỏ, xay nhấp nhả chứ đừng xay liền một hơi — máy nóng làm thịt cá chảy nhão. Trút ra tô, dùng muỗng quết mạnh một chiều chừng 5 phút tới khi khối cá dẻo dính, vỗ xuống thớt nghe bộp.
  • Chia đôi: Một nửa trộn thêm thì là + hành lá để hấp; nửa còn lại để trơn, dành chiên.
Cá xay quá nhuyễn thành bột cá, miếng chả bở như bánh. Xay tới khi còn thấy lợn cợn sợi thịt là dừng — phần dẻo do quết mà ra, không phải do xay.

Hấp một nửa, chiên một nửa

25 phút
  • Chả hấp: Ém khối cá vào tô lòng nông, dàn dày chừng 2 cm, hấp 15 phút. Để nguội hẳn rồi mới xắt miếng vuông — nóng mà xắt là nát mặt.
  • Chả chiên: Nặn khối còn lại thành viên tròn dẹt dày 1 cm, chiên lửa vừa tới vàng hai mặt. Vớt ra giấy thấm dầu.
Nhúng tay vào nước lạnh trước khi nặn thì cá không dính tay, viên chả ra mặt láng đẹp.

Nướng hành gừng, hầm xương cá

30 phút
  • Nướng: Hành tím và gừng nướng trực tiếp trên lửa tới sém vỏ, rửa sạch tro rồi đập dập. Bỏ qua bước này là nước lèo nhạt mùi thấy rõ.
  • Rửa xương: Xương và đầu cá rửa muối, trụng qua nước sôi rồi xả lại — bước này lấy đi phần lớn mùi tanh.
  • Hầm: Cho xương cá + hành + gừng vào 2,5 lít nước lạnh, sôi thì hạ nhỏ lửa, hớt bọt, hầm đúng 25 phút. Lọc qua rây, bỏ xác.
Đừng bao giờ để nồi sôi bùng. Xương cá sôi mạnh là nước đục ngầu và tanh, mà đã đục thì không cứu lại được.

Nêm nồi — và chỗ rẽ hai lối

15 phút

Tới đây nồi nước gốc đã xong, chọn một trong hai đường:

  • Lối Đà Nẵng: Thả bí đỏ xắt khối + bắp cải cắt khúc vào nấu 10 phút, rồi mới tới thơm và cà chua. Nước ngọt dày hơn, ngả màu cam nhạt, thoảng chua.
  • Lối Nha Trang – Quy Nhơn: Bỏ qua rau củ, chỉ thả thơm và cà chua, nấu 5 phút rồi vớt ra. Nước trong veo, vị nhẹ, để người ăn tự nêm ở tô.
  • Nêm chung: 2 muỗng canh nước mắm + 1 muỗng cà phê đường + muối. Nếm tới khi ngọt trước, mặn sau, hậu vị nhẹ là đạt.
  • Thả chả hấp và chả chiên vào nồi trước khi dọn 5 phút cho chả ngấm nước — đừng thả sớm, chả chiên sẽ mất rìa giòn.

Dọn tô nóng

10 phút
  • Bún trụng nước sôi, xóc ráo, cho vào tô. Xếp chả chiên một bên, chả hấp một bên cho nhìn ra hai thứ.
  • Chan nước lèo đang sôi, rắc hành ngò xắt nhỏ và chút tiêu. Dọn kèm dĩa rau sống, chén mắm ruốc và chén ớt tỏi giã.

Nghe lời má dặn

4 chỗ quyết định nồi bún chả cá

Xin bằng được xương và đầu cá

Nấu nước lèo bằng xương heo thì ra một món khác hẳn — béo và nặng. Cái ngọt thanh, hơi mảnh của bún chả cá chỉ có khi nấu từ chính con cá đã lấy thịt làm chả. Mua phi lê nhớ xin xương, hàng cá thường cho không.

25 phút, không hơn

Xương heo càng hầm càng ngọt, xương cá thì ngược lại: qua mốc 30–40 phút là chất đắng ra nước và mùi tanh quay trở lại. Hẹn giờ đàng hoàng rồi lọc, đừng ước chừng.

Hành tím nướng là cái mùi người ta nhớ

Hành tím sống thả vào chỉ cho vị. Nướng tới sém vỏ rồi mới thả thì nồi nước có thêm tầng mùi khói ngọt — đó chính là thứ làm tô bún ăn ở nhà khác tô mua ngoài hàng.

Mắm ruốc để riêng, đừng cho vào nồi

Nêm mắm ruốc thẳng vào nồi là cả nồi đục và nồng, ai không quen sẽ bỏ tô. Dọn một chén riêng — người ăn quen thì khuấy một muỗng vào tô mình, người lạ vị thì để nguyên. Một nồi vừa lòng cả nhà.

Tới giờ cơm rồi!

Tô bún sáng — dọn nhanh, ăn nóng

Bún chả cá là món ăn sáng, mà ăn sáng thì không ai chờ. Nấu nồi nước từ tối hôm trước, chả cũng làm sẵn để ngăn mát — sáng ra chỉ việc bắc nồi lên cho sôi lại, trụng bún là có tô nóng trong mười phút.

Rau sống đừng bỏ vào tô sẵn. Để một dĩa riêng, ai muốn ăn tới đâu bốc tới đó — bắp chuối bào bỏ vào nước nóng sớm là mềm oặt, mất hết cái giòn.

Gỡ rối cho bạn

Hỏi nhanh — đáp gọn

Mấy thắc mắc hay gặp nhất khi nấu món này lần đầu.

Không mua được cá thu thì thay bằng cá gì?
Cá mối, cá cờ, cá nhồng, cá rựa đều làm chả ngon — miền biển vẫn dùng lẫn lộn. Nguyên tắc chung là chọn cá thịt chắc, ít mỡ; cá thịt bở như cá basa thì quết cách mấy cũng không dẻo.
Lười quết thì mua chả cá làm sẵn được không?
Được, ngoài chợ có bán cả chả chiên lẫn chả hấp. Nhưng vẫn nên tự nấu nồi nước lèo từ xương cá — đó mới là phần làm nên món. Mua chả sẵn thì thả vào nồi trước khi dọn 5 phút cho ngấm.
Nước lèo bị đục thì chữa sao?
Nếu do sôi mạnh thì khó cứu, nhưng vớt vát được: lọc qua rây lót khăn xô, rồi đun lại thật nhỏ lửa và hớt bọt liên tục. Lần sau nhớ hai điều — trụng xương trước khi hầm, và giữ nồi ở mức lăn tăn, không bao giờ sôi bùng.
Nấu lối Đà Nẵng hay lối Nha Trang thì ngon hơn?
Không có lối nào hơn, chỉ có lối hợp bữa. Nhà có trẻ nhỏ hoặc ăn thay bữa chính thì lối Đà Nẵng no và ngọt hơn nhờ bí đỏ, bắp cải. Muốn một tô nhẹ buổi sáng, húp xong còn thấy nhẹ bụng thì lối Nha Trang – Quy Nhơn đúng bài hơn.

Bài đăng ngày