Món Việt Ngon

Cả nồi kho gói vào một cái tộ con…

Kho quẹt tộ nhỏ sệt lại, quẹt tới đáy

Tôm khô và tóp mỡ rim trong nước mắm đường tới khi sệt lại thành một lớp nâu cánh gián bám đáy tộ, cay tiêu và thơm hành. Bẻ miếng rau luộc quẹt một vòng là đủ đưa hết chén cơm.

  • 35 phút
  • 4 người ăn
  • Dễ
  • 5 bước

Bản nấu nhanh — cho người muốn vô bếp liền

Đọc 30 giây là nắm được cả món. Cần cặn kẽ hơn thì xem phần chi tiết bên dưới.

Cần có gì

  • Thịt ba chỉ 200 g — thái hạt lựu nhỏ, thắng lấy tóp mỡ
  • Tôm khô 60 g — ngâm nước ấm 15 phút cho mềm
  • Nước mắm 4 muỗng canh · đường 3 muỗng canh · nước 4 muỗng canh
  • Tiêu xanh 2 nhánh · hành tím · tỏi · ớt · hành lá · tiêu xay

Trình tự 7 nhịp

  1. Thái ba chỉ hạt lựu, cho vào chảo để lửa nhỏ cho ra mỡ, tới khi tóp vàng giòn thì vớt riêng.
  2. Phi hành tím tỏi băm trong chỗ mỡ đó cho vàng thơm.
  3. Trút tôm khô đã ngâm vào, đảo 2–3 phút cho tôm săn và dậy mùi.
  4. Pha nước mắm với đường và nước cho tan hẳn, đổ vào tộ, đun lửa nhỏ nhất.
  5. Rim 12–15 phút tới khi nước rút xuống còn sệt và ngả màu cánh gián.
  6. Thả tóp mỡ, tiêu xanh, ớt vào, đảo một vòng rồi tắt bếp.
  7. Rắc tiêu xay và hành lá. Dọn nóng cùng dĩa rau củ luộc.
Để lửa lớn cho nhanh là đường cháy khét và đắng, mà đắng rồi thì không chữa được. Cả bước rim phải ở lửa nhỏ nhất, thấy nồi chỉ lăn tăn chứ không sôi bùng.

Chuyện tộ kho quẹt

Cả nồi kho rút lại còn một tộ — và ở lại vì nó ngon

Kho quẹt là một tộ nhỏ đựng thứ nước kho đã rim cạn tới mức sệt lại bám đáy. Không có miếng thịt to nào để gắp, không chan được lên cơm như canh — cách ăn đúng là quẹt: bẻ một miếng rau luộc hay xắn một muỗng cơm, miết một vòng vào lòng tộ rồi đưa lên miệng. Tên món nói đúng động tác đó.

Món này gốc ở đồng bằng sông Cửu Long, và làm từ toàn thứ để dành được: tôm khô, nước mắm, đường, một miếng ba chỉ. Vì đậm nên ăn rất ít mà đưa được nhiều cơm — một tộ con là đủ cho cả nhà.

Thứ hay nhất của kho quẹt là nó kéo cả dĩa rau luộc lên hạng chính. Đậu bắp, bầu, rau lang, cà rốt luộc vốn nhạt, chấm vào tộ kho quẹt là thành món được trông chờ. Nên khi làm, cứ luộc rau nhiều hơn mình nghĩ.

Xách giỏ đi chợ

Nguyên liệu tươi rói

Bấm vào từng món khi đã bỏ vô giỏ — danh sách tự lưu lại, tắt trang mở lên vẫn còn. Chỉnh số người ăn, lượng nguyên liệu tự tính lại cho bạn.

Nấu cho
4 người
0/12 món

Tôm khô & tóp mỡ

3 món

Nước rim

3 món

Thơm & cay

5 món

Rau củ luộc chấm kèm

1 món

Vô bếp thôi!

5 bước ra tộ kho quẹt sệt tới đáy

Cả món gói trong một cái chảo và ba mươi phút. Chỗ duy nhất cần kiên nhẫn là lửa: từ lúc đổ nước mắm vào là phải nhỏ lửa cho tới cuối.

Tiến độ nấu
0/5 bước

Thắng ba chỉ lấy mỡ và tóp

10 phút
  • Thái ba chỉ thành hạt lựu chừng 1 cm. Cho vào chảo nguội, bật lửa nhỏ — bắt đầu từ chảo nguội thì mỡ ra từ từ và tóp giòn đều.
  • Đảo thong thả 8–10 phút tới khi miếng thịt teo lại, vàng và giòn. Vớt tóp mỡ ra chén để riêng, giữ lại phần mỡ trong chảo.
  • Tóp mỡ để riêng cho tới cuối mới thả vào — cho sớm là ỉu hết.
Muốn tóp giòn lâu: vớt ra rồi rắc một nhúm muối nhỏ lúc còn nóng, để trên giấy thấm cho ráo mỡ. Đừng đậy kín khi còn ấm, hơi nước đọng lại là mềm.

Phi hành tỏi, xào tôm khô

5 phút
  • Trong chỗ mỡ vừa thắng, cho hành tím và tỏi băm vào phi lửa vừa tới khi vàng và dậy mùi. Đừng để nâu sậm, sẽ đắng.
  • Trút tôm khô đã ngâm và để ráo vào, đảo 2–3 phút cho tôm săn lại và thấm mỡ.
  • Tôm khô ngâm rồi phải để thật ráo mới cho vào chảo — còn nước thì mỡ bắn và tôm bị hấp chứ không săn.

Rim — lửa nhỏ nhất, và đừng bỏ đi đâu

15 phút

Đây là toàn bộ món ăn, nằm trong mười lăm phút này:

  • Pha 4 muỗng canh nước mắm với 3 muỗng canh đường và 4 muỗng canh nước, khuấy cho đường tan hẳn rồi mới đổ vào chảo.
  • Sang tộ đất nếu có (giữ nhiệt tốt hơn), để lửa nhỏ nhất, đun 12–15 phút. Thỉnh thoảng đảo nhẹ.
  • Dấu hiệu tới: Nước rút dần, chuyển từ nâu đỏ sang nâu cánh gián bóng, và khi kéo đũa qua đáy tộ thấy hở ra một đường rồi mới khép lại chậm — đó là đúng độ sệt.
  • Chưa tới mà tắt bếp thì tộ loãng, quẹt không bám; quá tay thì nguội xuống là đông cứng lại như kẹo.
Đường trong tộ này rất dễ cháy. Thấy có mùi khét nhẹ hay mép tộ ngả đen là nhấc ra khỏi bếp ngay, đừng chữa bằng cách thêm nước — vị đắng đã ngấm vào rồi.

Thả tóp mỡ, tiêu xanh, ớt

2 phút
  • Tắt bếp trước, rồi mới thả tóp mỡ, chùm tiêu xanh và ớt vào, đảo một vòng cho áo đều.
  • Nhiệt còn lại trong tộ đủ để tiêu xanh dậy mùi mà tóp mỡ chưa kịp mềm. Bật bếp lại là hỏng cả hai.
  • Rắc tiêu xay và hành lá thái nhỏ lên mặt.

Luộc rau và dọn ra mâm

8 phút
  • Luộc rau củ trong nồi nước sôi có chút muối và vài giọt dầu ăn — rau xanh và bóng hơn. Luộc theo thứ tự cứng trước mềm sau.
  • Vớt ra thả ngay vào tô nước lạnh chừng 30 giây rồi để ráo. Rau giữ được màu và giòn chứ không nhũn.
  • Xếp rau củ ra dĩa lớn thành từng cụm theo màu, đặt tộ kho quẹt vào một bên dĩa chứ đừng đặt chính giữa — để còn chỗ gắp.

Nghe lời má dặn

6 bí quyết cho tộ sệt đúng độ, không đắng

Kho quẹt hỏng theo ba kiểu: loãng quẹt không bám, cứng như kẹo, và đắng khét. Sáu điều dưới đây chặn cả ba.

Lửa nhỏ nhất, từ đầu tới cuối

Đây là luật duy nhất thật sự quan trọng. Nước mắm và đường ở lửa lớn thì cạn trước khi kịp thấm, và đường cháy thành đắng. Nhỏ lửa thì mất mười lăm phút, nhưng đổi lại là màu cánh gián và vị có hậu.

Thử độ sệt bằng cách kéo đũa qua đáy

Đừng nhìn màu mà đoán. Kéo đũa một đường qua đáy tộ: nếu thấy hở đáy ra rồi nước mới khép lại chậm là đúng. Khép lại ngay thì còn loãng; không khép lại thì đã quá.

Tóp mỡ thả sau khi tắt bếp

Cả cái ngon của tóp nằm ở chỗ giòn. Thả vào lúc còn rim là nó ngậm nước mắm và mềm oặt trong hai phút. Tắt bếp, đảo một vòng, thế là đủ.

Tôm khô ngâm rồi phải để thật ráo

Ngâm cho mềm là đúng, nhưng nước còn đọng trong con tôm sẽ làm loãng chỗ rim và kéo dài thời gian đun — mà đun lâu thì dễ cháy. Vớt ra rổ, để ráo mươi phút, thấm giấy nếu vội.

Có tộ đất thì dùng tộ đất

Tộ đất giữ nhiệt đều nên đường ít cháy điểm, và khi bưng lên bàn thì tộ còn nóng lâu — kho quẹt nguội là đông đặc lại, quẹt không ra. Không có thì dùng chảo nhỏ đáy dày, và dọn ngay.

Luộc rau nhiều hơn mình nghĩ

Tộ kho quẹt rất đậm, một muỗng nhỏ là đủ cho mấy miếng rau. Nhà bốn người thì luộc chừng nửa ký rau củ đủ loại — thiếu rau là cả nhà quay sang ăn mặn với cơm không.

Tới giờ cơm rồi!

Tộ kho quẹt — giữa dĩa rau luộc

Cách dọn đẹp nhất là một dĩa lớn: rau củ luộc xếp thành từng cụm theo màu — đậu bắp xanh, cà rốt cam, bầu trắng ngà — và tộ kho quẹt nhỏ đặt lệch về một bên. Mỗi người gắp rau, quẹt vào tộ, rồi ăn cùng cơm nóng.

Món này cũng rất hợp bàn nhậu. Thêm dĩa cơm cháy hoặc mấy miếng bánh tráng nướng bẻ vụn để quẹt thì ngồi được lâu. Ai thích cay thì dằm thêm trái ớt hiểm vào tộ.

Gỡ rối cho bạn

Hỏi nhanh — đáp gọn

Mấy thắc mắc hay gặp nhất khi nấu món này lần đầu.

Kho quẹt nguội bị đông cứng lại, làm sao?
Bình thường — đường và mắm nguội thì đặc lại. Hâm bằng cách đặt tộ vào chảo nước nóng hoặc quay lò vi sóng 20 giây là mềm ra. Nếu vẫn quá đặc thì thêm một thìa nước sôi, khuấy đều. Lần sau tắt bếp sớm hơn một chút, vì tộ còn tiếp tục cạn sau khi nhấc khỏi bếp.
Làm chay được không?
Được. Bỏ tôm khô và ba chỉ, thay bằng nấm hương ngâm nở thái nhỏđậu hũ trắng thái hạt lựu chiên vàng thay tóp mỡ, dùng nước tương thay nước mắm. Rim y hệt. Vị sẽ dịu hơn, nên nêm thêm chút tiêu và ớt cho đủ mạnh.
Không có tôm khô thì thay bằng gì?
Tép khô hoặc cá cơm khô đều được, xé nhỏ trước khi rim. Vị sẽ mặn hơn nên bớt nước mắm xuống 3 muỗng canh. Chỉ có ba chỉ không thôi cũng ra một tộ ngon, gọi là kho quẹt thịt — chỉ là mất phần ngọt hậu của tôm.
Rim bị đắng rồi có cứu được không?
Không. Đường đã cháy thì vị đắng ngấm khắp tộ, thêm nước hay thêm đường đều chỉ làm loãng chứ không mất. Đổ đi và làm lại — lần này để lửa nhỏ hơn nữa và đứng canh.
Để dành được mấy ngày?
Ngăn mát 1 tuần, đậy kín. Món này càng để càng đậm. Nhưng tóp mỡ thì nên để hộp riêng và chỉ thả vào lúc hâm nóng dọn ra — để chung trong tộ qua đêm là tóp mềm hết.
Ăn kho quẹt với gì ngoài rau luộc?
Cơm cháy là món kèm quen nhất sau rau luộc. Ngoài ra: cơm nóng vo thành nắm nhỏ, bánh tráng nướng bẻ miếng, hoặc dưa leo và khế chua thái lát. Miền Tây còn ăn với rau vườn nhà — đọt nhãn lồng luộc vừa chín tới, lá cách, đọt xoài non.

Bài đăng ngày