Vị theo vùng
Món miền Tây — sản vật sông nước, nêm đậm dạn tay
Các món miền Tây sông nước: canh chua cá lóc, lẩu mắm, cá lóc nướng trui, kho quẹt, chè bà ba. Bếp miền Tây nấu từ thứ có quanh mình — cá đồng, con ốc, trái dừa và hũ mắm — nêm đậm mà hào phóng. Phần đi chợ của từng món dặn thêm cách chọn cá, chọn mắm.
Canh chua cá lóc
Nồi canh của mùa nước nổi: cá lóc đồng ngọt thịt, nước me chua thanh, khóm thơm lựng, nêm ngọt đậm đúng chất Nam Bộ — húp một miếng là nhớ quê liền.
Bánh xèo miền Tây
Vỏ bánh pha nước cốt dừa vàng ươm màu nghệ, đổ mỏng giòn tan, nhân tôm thịt giá đậu xanh đầy ắp — cuốn lá cải xanh chấm mắm chua ngọt, ăn một cái là muốn cái nữa liền.
Cá tai tượng chiên xù
Món dọn tiệc quen thuộc của miền Tây: con cá tai tượng để nguyên vảy thả chảo dầu, vảy dựng hết lên vàng rộm và giòn tan, thịt trong vẫn trắng ngọt. Dựng đứng con cá lên giá, gỡ từng miếng cuốn bánh tráng chấm mắm me.
Cá lóc nướng trui
Con cá lóc xiên que, để nguyên vảy nguyên bụng, phủ rơm châm lửa — lớp vảy cháy đen chính là cái áo giữ cho thịt bên trong trắng và ngọt. Cạo vảy ra, rưới mỡ hành, cuốn bánh tráng chấm nước mắm me.
Ốc len xào dừa
Ốc len — con ốc nhỏ cỡ ngón tay, vỏ nâu vân trắng, sống bám rễ đước trong rừng ngập mặn miền Tây. Chặt bỏ chóp đuôi rồi rim với nước cốt dừa, sả và ớt; ăn thì hút một cái là ruột ốc tự trôi ra, không cần lể.
Tôm rim nước cốt dừa
Món mặn có tiếng của Bến Tre xứ dừa: tôm đất tươi rim lửa nhỏ trong nước cốt dừa tới khi sốt keo quánh trắng ngà bám lấy vỏ tôm đỏ au — mặn dịu, ngọt béo, hậu tiêu ấm. Lưu ý nghen: rim bằng nước cốt vắt từ cơm dừa, không phải nước dừa tươi trong trái.
Canh gà lá giang
Món canh chua của miền Tây: chất chua là nắm lá giang vò giập hái bờ rào — không phải me — nhân là gà ta xào săn ngọt nước. Nước vàng trong chua thanh, húp một muỗng là dịu cả người.
Lẩu mắm miền Tây
Nồi lẩu đặc trưng nhất của miền sông nước: mắm cá linh nấu chung mắm cá sặc, lọc bỏ xương rồi chan nước dừa tươi cho hậu ngọt, thả cà tím với sả cho thơm. Bên cạnh là rổ rau đồng chất cao — bông súng, điên điển, rau nhút, rau đắng — nhúng tới đâu ăn tới đó.
Chè bưởi
Lớp trắng dày dưới vỏ bưởi đem bóp muối cho hết the, áo bột năng rồi luộc — ra những khối trong veo, giòn sần sật, nằm cùng đậu xanh bở tơi trong nước đường lá dứa, chan muỗng nước cốt dừa mặn nhẹ.
Chè bà ba
Khoai lang vàng, khoai môn tím, khoai mì trắng cắt vuông nấu chung với đậu xanh và bột báng (viên tinh bột tròn nhỏ, luộc lên trong veo) trong nồi nước cốt dừa béo ngậy — nồi chè Nam Bộ nhiều màu như tà áo bà ba, húp nóng cũng được mà để ngăn mát ăn lạnh cũng ngon.
Chả cá thát lát chiên
Thịt cá thát lát nạo ra rồi quết liên tục cho tới lúc dẻo quánh và dính tay, nêm tiêu hành, vo thành miếng tròn dẹt đem chiên. Cắn vào nghe giòn sựt ở lớp vỏ vàng rám, bên trong dai và ngọt, chấm nước mắm me chua ngọt.
Kho quẹt
Tôm khô và tóp mỡ rim trong nước mắm đường tới khi sệt lại thành một lớp nâu cánh gián bám đáy tộ, cay tiêu và thơm hành. Bẻ miếng rau luộc quẹt một vòng là đủ đưa hết chén cơm.
Mắm chưng thịt trứng
Mắm cá đồng nấu rã ra rồi trộn với thịt băm và trứng, hấp cách thủy tới khi đông lại thành một khối nâu sậm lấm tấm thịt. Mặt phủ lát ớt và gừng sợi, xắn một muỗng ăn kèm dưa leo với cơm nóng là hết chén lúc nào không hay.