Chuyện món ăn
Cả món nằm trong mười lăm phút quết tay
Cá thát lát là loài cá nước ngọt dẹt như lưỡi dao, sống nhiều ở sông rạch miền Tây, và vùng Hậu Giang thì nổi tiếng nhất về nó. Thịt cá trắng, ngọt, nhưng có một đặc tính hiếm: quết càng lâu thì càng dẻo và càng dai, dai tới mức miếng chả bẻ ra còn kéo thớ.
Cũng vì thế mà cá này gần như luôn được làm thành chả chứ ít khi kho hay chiên nguyên con — nó nhiều xương dăm, mà phần thịt thì lại đúng là thứ để quết. Người ta nạo lấy thịt bằng thìa, xuôi từ đuôi lên đầu, chừa lại nguyên bộ da và xương.
Rồi tới khâu quết — thứ quyết định cả món. Bỏ thịt vào cối giã, hoặc cho vào tô rồi nhấc lên đập mạnh xuống, làm đi làm lại mười lăm phút. Thịt từ chỗ rời rạc chuyển dần sang dẻo quánh, cuối cùng thì dính lằng nhằng theo tay thành sợi. Tới đó là được. Đây là việc nặng tay, và cũng là lý do miếng chả hàng nhà làm bao giờ cũng dai hơn hàng công nghiệp.
Chả quết xong thì làm được nhiều thứ: vo viên chiên vàng ăn với cơm hoặc nhậu, dồn vào trái khổ qua đem hầm, hay thả vào nồi lẩu. Bản chiên là bản gọn nhất và cũng là bản để rõ nhất cái dai — không có nước dùng nào che đi được, quết chưa tới là biết ngay.