Món Việt Ngon

Thứ người ta hay vứt đi, đem nấu chè…

Chè bưởi giòn sần sật, béo nước cốt dừa

Lớp trắng dày dưới vỏ bưởi đem bóp muối cho hết the, áo bột năng rồi luộc — ra những khối trong veo, giòn sần sật, nằm cùng đậu xanh bở tơi trong nước đường lá dứa, chan muỗng nước cốt dừa mặn nhẹ.

  • 2 giờ
  • 4 người ăn
  • Kỳ công
  • 6 bước

Bản nấu nhanh — cho người muốn vô bếp liền

Đọc 30 giây là nắm được cả món. Cần cặn kẽ hơn thì xem phần chi tiết bên dưới.

Cần có gì

  • Cùi bưởi 400 g — cùi là lớp trắng dày nằm giữa vỏ xanh và múi; gọt sạch trơn lớp vỏ xanh rồi mới lấy phần trắng đó
  • Muối hột 3 muỗng canh để bóp cùi · đường 250 g · lá dứa 4 lá
  • Đậu xanh cà vỏ 120 g — ngâm 3 tiếng
  • Bột năng 150 g: 100 g áo cùi bưởi · 50 g khuấy sánh nồi chè
  • Nước cốt dừa 250 ml · muối ¼ muỗng cà phê · bột năng 1 muỗng cà phê
  • Dừa nạo sợi + đậu phộng rang giã thô — rắc mặt ly

Trình tự 7 nhịp

  1. Gọt kiệt lớp vỏ xanh, cắt cùi hạt lựu 1 cm — sót vỏ xanh là ly chè the tới cuối.
  2. Bóp cùi với muối hột, xả nước, vắt kiệt — làm đủ 4 lượt, nếm thấy hết đắng mới thôi.
  3. Trụng nước sôi 1 phút, xả nước lạnh, vắt thật ráo rồi ướp 80 g đường 20 phút cho cùi trong.
  4. Áo cùi qua bột năng, rũ bớt, luộc tới khi miếng nào cũng nổi lên rồi vớt qua nước lạnh.
  5. Đậu xanh hấp chín bở mà còn nguyên hạt, đừng nấu nát thành cháo.
  6. Nấu nước đường + lá dứa, khuấy bột năng pha loãng cho sánh như hồ lỏng, thả cùi + đậu vào.
  7. Nước cốt dừa nấu riêng với muối + chút bột năng cho hơi sệt. Múc chè, chan cốt dừa, rắc dừa nạo và đậu phộng.
Ly chè bị the và đắng gần như luôn luôn do hai chỗ: gọt còn sót vỏ xanh, hoặc bóp muối mới 1–2 lượt đã thấy mỏi tay. Cứ nếm thử một miếng sống — hết đắng mới được đem áo bột.

Chuyện ly chè bưởi

Món chè sinh ra từ thứ người ta bỏ đi

Ăn bưởi thì ai cũng chỉ lấy múi rồi quăng vỏ. Cái cùi — lớp trắng dày cui nằm giữa vỏ xanh và múi — vừa xốp vừa the, chẳng ai ngó tới. Cho tới khi có người nghĩ ra chuyện bóp muối cho nó nhả hết vị the, áo bột năng rồi luộc lên: miếng cùi trong vắt, giòn sần sật, ngọt lịm nước đường. Từ chỗ bỏ đi thành món chè có tên tuổi khắp miền Nam.

Nên nói thẳng: đây là món lấy công làm lãi. Nguyên liệu rẻ tới mức buồn cười, nhưng khâu khử the thì không có đường tắt — bóp muối, xả, vắt, làm đi làm lại. Ai làm tắt khúc này thì ly chè nhìn y hệt mà đưa lên miệng là biết liền. Bù lại, làm đúng một lần rồi thì lần sau nhắm mắt cũng ra.

Ở nhà cứ nấu nguyên nồi lớn để tủ lạnh, chiều nào nóng múc một ly, chan cốt dừa, rắc nắm đậu phộng rang. Cắn miếng cùi bưởi sựt sựt, mát miệng — hiểu liền vì sao xứ miệt vườn thương món này tới vậy. Nhà nào có gốc bưởi trước sân thì món này gần như không tốn tiền nguyên liệu chính.

Xách giỏ đi chợ

Nguyên liệu tươi rói

Bấm vào từng món khi đã bỏ vô giỏ — danh sách tự lưu lại, tắt trang mở lên vẫn còn. Chỉnh số người ăn, lượng nguyên liệu tự tính lại cho bạn.

Nấu cho
4 người
0/10 món

Cùi bưởi & khâu khử the

3 món

Nồi chè

4 món

Cốt dừa & đồ rắc

3 món

Vô bếp thôi!

6 bước ra ly chè giòn sần sật

Bốn bước đầu là chuyện của riêng miếng cùi bưởi, và đó là toàn bộ độ khó của món. Qua được khúc đó thì nấu nồi chè chỉ còn là chuyện khuấy tay.

Tiến độ nấu
0/6 bước

Gọt cùi — bỏ kiệt lớp vỏ xanh

15 phút
  • Gọt: dùng dao bào gọt hết lớp vỏ xanh lẫn lớp vàng nhạt sát dưới nó. Nhìn nghiêng miếng cùi phải trắng đều từ mặt ngoài vô, không còn vệt xanh vệt vàng nào.
  • Cắt: xắt hạt lựu cỡ 1 cm — nhỏ quá thì luộc xong teo mất, to quá thì bóp muối không thấu tới ruột miếng.
Lớp the nằm trong vỏ xanh và cái màng vàng ngay dưới, không nằm ở cùi trắng. Gọt sót một chút là bóp muối bao nhiêu lượt cũng không cứu được — thà gọt phạm vào cùi trắng một chút còn hơn.

Bóp muối 4 lượt — khúc quyết định

25 phút

Làm đúng một quy trình, lặp lại đủ số lượt:

  • Rắc muối hột vào cùi, bóp mạnh tay 2 phút cho tới khi cùi ra nước đục và xẹp lại còn chừng nửa.
  • Xả dưới vòi nước, vắt kiệt như vắt khăn. Rồi lặp lại — tổng cộng 4 lượt, ba lượt sau chỉ cần bóp với nước, không thêm muối.
  • Lượt cuối nếm thử một miếng sống: hết the, hết đắng, chỉ còn nhạt nhạt là đạt. Còn gợn đắng thì bóp thêm một lượt nữa.
Vắt kiệt nước là việc quan trọng ngang bóp muối: cùi còn ngậm nước thì ướp đường không thấm, mà luộc xong lại bở. Vắt tới khi miếng cùi teo lại như miếng bọt biển khô mới đúng.

Trụng, ướp đường, áo bột

30 phút
  • Trụng cùi vào nước sôi 1 phút, vớt ra thả ngay vào tô nước lạnh, rồi vắt ráo lần cuối.
  • Trộn cùi với 80 g đường, để 20 phút cho đường ngấm — bước này làm miếng cùi trong hơn hẳn sau khi luộc, đừng bỏ.
  • Rắc 100 g bột năng vào, xóc đều cho mỗi miếng phủ một lớp mỏng, rồi đổ ra rổ rũ hết bột thừa.
Bột thừa không rũ đi sẽ tan vào nồi luộc thành một nồi hồ đục, và lớp bột dày trên miếng cùi nấu xong dai như kẹo dẻo. Rũ mạnh tay, thấy hơi "thiếu bột" là vừa.

Luộc cùi — chờ miếng nào cũng nổi

10 phút
  • Đun nồi nước sôi mạnh, thả từng nắm nhỏ cùi vào, khuấy nhẹ cho khỏi dính đáy.
  • Miếng cùi chín thì nổi lên mặt nước và chuyển trong. Chờ nổi hết rồi để thêm 30 giây nữa, vớt ra thả vào tô nước lạnh.
  • Vớt ráo, để riêng — tới lúc gần dọn mới thả vào nồi chè cho khỏi bở.
Đổ hết một lượt là nồi nước tụt nhiệt, cùi nằm dưới đáy chưa kịp nổi đã bở lớp bột. Thả từng nắm, nước sôi lại rồi mới thả nắm tiếp theo.

Nấu nồi chè

20 phút
  • Đậu xanh ngâm nở đem hấp cách thủy 20 phút — hấp chứ đừng luộc, luộc là hạt nát ra nước đục.
  • Nấu 700 ml nước với 170 g đường còn lại + lá dứa buộc gút, sôi thì vớt lá ra.
  • Pha 50 g bột năng với 100 ml nước nguội, rót từ từ vừa rót vừa khuấy tới khi nước chè sánh như hồ lỏng — múc muỗng lên thấy chảy thành dòng liền mạch là được.
  • Thả cùi bưởi và đậu xanh vào, đảo nhẹ tay, tắt bếp ngay. Khuấy mạnh lúc này là nát hết đậu.

Nấu cốt dừa & dọn ly

10 phút
  • Nấu 250 ml nước cốt dừa với ¼ muỗng cà phê muối + 1 muỗng cà phê bột năng pha loãng, khuấy tới khi hơi sệt là tắt — sôi lâu là cốt dừa tách dầu.
  • Múc chè ra ly, chan cốt dừa cho chảy loang trên mặt, rắc dừa nạo và đậu phộng rang giã thô.
  • Ăn nóng cũng ngon, nhưng để ngăn mát vài tiếng rồi thêm đá bào thì đúng kiểu hàng chè miền Tây hơn.

Nghe lời má dặn

6 bí quyết cho miếng cùi trong và giòn

Món này chỉ có đúng một nguyên liệu khó tính. Nắm được sáu điều dưới đây là coi như nắm cả món.

Chọn bưởi lấy cùi, không lấy múi

Trái nào vỏ dày, cầm nặng tay, cùi trắng xốp là trúng — bưởi năm roi và bưởi da xanh đều tốt. Bưởi cùi mỏng dính thì gọt xong chẳng còn bao nhiêu. Mua bưởi ăn múi rồi giữ vỏ lại nấu chè là tiện nhất.

Vỏ xanh gọt tới đâu là đủ

Gọt tới khi mặt cùi trắng đều, không còn ánh vàng. Mẹo kiểm: bẻ đôi một miếng, nhìn mặt cắt — thấy viền vàng mỏng ở rìa là còn sót, gọt thêm.

Bóp muối là bóp cho nát bớt thớ

Đừng bóp nhẹ nhàng như vò rau. Phải bóp mạnh cho miếng cùi xẹp hẳn, thớ xốp mới nhả được vị the ra theo nước. Bóp nhẹ mười lượt không bằng bóp mạnh bốn lượt.

Ướp đường trước khi áo bột

Đây là bước hay bị bỏ nhất, mà nó quyết định miếng cùi trong hay đục. Đường rút nốt nước còn lại trong thớ cùi, luộc xong miếng cùi trong như thạch chứ không trắng đục.

Bột năng, không phải bột bắp

Bột năng cho lớp áo trong và dai giòn; bột bắp ra lớp đục và mềm nhũn. Nồi chè cũng khuấy bằng bột năng — sánh mà vẫn nhìn xuyên được.

Cùi để riêng, chè để riêng

Nấu nồi lớn ăn mấy ngày thì đừng ngâm cùi trong nồi chè. Ngâm qua đêm là lớp bột tan ra, chè đặc lại còn miếng cùi mềm oặt. Tới bữa múc chè rồi mới thả cùi vào.

Tới giờ cơm rồi!

Ly chè bưởi — ăn chiều là đúng giờ nhất

Chè bưởi hợp nhất vào quãng ba bốn giờ chiều, lúc bụng chưa đói tới mức cần cơm mà miệng thì thèm cái gì đó mát. Múc ra ly thủy tinh cho thấy lớp cùi trong, chan cốt dừa trắng đục lên trên — nhìn đã thấy mát.

Dọn đãi khách thì bày mỗi người một ly nhỏ kèm muỗng cà phê dài, thêm chén dừa nạo và đậu phộng để ai thích rắc bao nhiêu thì rắc. Ai ăn xong cũng hỏi một câu giống nhau: *"cái sựt sựt này là gì vậy?"*

Gỡ rối cho bạn

Hỏi nhanh — đáp gọn

Mấy thắc mắc hay gặp nhất khi nấu món này lần đầu.

Cùi bưởi vẫn còn đắng sau khi đã bóp 4 lượt — cứu được không?
Được, nhưng phải xem lại chỗ gọt trước. Nếu mặt cùi còn vệt vàng thì gọt lại rồi bóp thêm 2 lượt. Nếu gọt sạch rồi mà vẫn đắng thì ngâm cùi trong nước vo gạo 30 phút rồi bóp thêm một lượt — cách này kéo được phần đắng còn sót lại.
Miếng cùi luộc xong bị dai như kẹo, sai chỗ nào?
Áo bột quá dày. Lần sau xóc bột xong nhớ đổ ra rổ rũ thật mạnh cho rơi hết bột thừa — lớp áo chỉ nên mỏng như một màng phấn. Luộc quá lâu sau khi cùi đã nổi cũng làm lớp bột dai lại.
Nấu xong để tủ lạnh, hôm sau chè đặc quánh?
Bột năng nguội thì đặc lại, chuyện bình thường. Hâm nóng nhẹ rồi chan thêm chút nước sôi để nguội, khuấy đều là về đúng độ sánh cũ. Muốn khỏi phiền thì nấu nước chè loãng hơn một chút ngay từ đầu.
Không có lá dứa thì thay bằng gì?
Bỏ luôn cũng được, ly chè vẫn ngon — lá dứa chỉ thêm hương chứ không đổi vị. Muốn có mùi thơm thì nhỏ vài giọt tinh dầu lá dứa vào lúc nước đường vừa sôi, hoặc tăng phần dừa nạo rắc mặt lên.
Làm sẵn trước một ngày để đãi khách được không?
Được, và nên vậy — nhưng để riêng ba thứ: nồi nước chè, phần cùi bưởi đã luộc, và cốt dừa. Tới lúc dọn mới ráp lại. Trộn sẵn từ hôm trước là hôm sau chỉ còn một nồi hồ đặc.
Đậu xanh có bắt buộc không?
Không bắt buộc, nhưng thiếu là ly chè mất cân. Miếng cùi bưởi chỉ có cái sựt và vị ngọt; hạt đậu xanh bở tơi mới cho cái bùi để ly chè không bị một màu. Không có đậu xanh cà thì tăng dừa nạo và đậu phộng lên.

Bài đăng ngày