Vị theo vùng
Món quen cả nước — mâm nào cũng từng gặp
Những món không của riêng vùng nào, nhà nào cũng nấu và mỗi nhà một nết: canh cà chua trứng, rau muống xào tỏi, sườn xào chua ngọt, cháo gà, chè đậu đỏ. Đây là chỗ bắt đầu dễ nhất cho người mới vào bếp — nguyên liệu chợ nào cũng có, các bước đều quen tay.
Bánh mì thịt
Ổ bánh mì thịt đúng bài không nằm ở món thịt nào đắt tiền, mà ở bốn thứ tự làm sẵn: đồ chua chua giòn, pate béo bùi, bơ trứng sánh mịn và cái vỏ bánh được hâm giòn lại. Có đủ bốn thứ đó thì ổ nào cũng ngon, kể cả ổ kẹp vội buổi sáng đi làm.
Cánh gà chiên nước mắm
Cánh gà chiên vàng rồi áo một lớp nước mắm đường kẹo lại, rắc tỏi phi. Mẹo giữ giòn nằm ở chỗ nấu sốt riêng một chảo rồi mới trút cánh vào đảo đúng hai phút — chiên xong đổ mắm thẳng vào chảo là da mềm oặt ngay.
Gỏi gà bắp cải
Bắp cải bào mỏng ngâm đá giòn rôm rốp, gà luộc xé phay ngọt thịt, rau răm the nồng hào phóng đúng kiểu mâm tiệc — dĩa gỏi mà đám giỗ đám cưới ba miền đâu cũng gặp, kèm chén cháo nóng nấu từ nước luộc là trọn bài.
Mì xào bò
Đĩa mì trứng xào săn sợi, xém vàng vài chỗ, thịt bò mềm mọng còn ứa nước ngọt, cải thìa xanh giòn cắt ngang cái đậm đà. Nửa tiếng từ lúc mở tủ lạnh tới lúc bưng ra bàn — món cứu đói tối muộn quen mặt.
Mực xào thơm cần tây
Mực tươi khứa vảy rồng, chần sơ nước gừng rồi xào lửa thật lớn với thơm chín giòn, cần tây, hành tây — miếng mực cuộn hoa trắng nõn, cắn nghe sần sật, muỗng sốt chua ngọt rưới cơm là hao nồi.
Sườn xào chua ngọt
Khúc sườn chiên vàng giòn rìa, áo lớp sốt đỏ cam bóng lưỡng chua thanh ngọt dịu, xen miếng thơm vàng với ớt chuông đỏ xanh còn giòn sựt. Món xào bắt mắt nhất mâm cơm nhà, dọn ra là chén cơm nào cũng vơi nhanh.
Rau muống xào tỏi
Cọng rau xanh mướt, giòn sựt, thơm lừng hai tầng tỏi — món rau quốc dân mà nhà nào cũng từng xào ra dĩa rau thâm đen, vì thiếu đúng một bí quyết.
Gà kho gừng
Miếng gà da vàng óng bám lớp nước kho sánh keo màu cánh gián, gừng sợi cay ấm thơm lừng góc bếp — món kho quốc dân mà hễ trời chuyển mưa, se lạnh là tự nhiên thèm cơm nóng với nó.
Trứng chưng thịt nấm mèo
Trứng đánh chung thịt băm, nấm mèo, chút miến rồi hấp cách thủy hai mươi phút, phết lòng đỏ cho mặt vàng óng như ngoài tiệm. Bản này mềm mướt kiểu cơm nhà — vị hiền, không cay, nhà có con nít càng hợp.
Gà hấp hành
Con gà không đụng tới một giọt nước: đặt trên một lớp hành lá dày, hấp cách thủy cho chín bằng chính hơi của nó. Thịt ngọt đậm hơn gà luộc hẳn một bậc, da vàng ươm, và dưới đáy đĩa còn đọng lại thứ nước gà nguyên chất.
Canh bí đỏ thịt bằm
Miếng bí dẻo bùi vàng ươm, nước canh ngọt thanh vị thịt, rắc hành ngò thơm phức — món canh "cứu bữa" nhanh gọn mà đứa nhỏ nào cũng chịu ăn.
Canh sườn khoai tây cà rốt
Nước canh ngọt lịm từ sườn ninh, miếng khoai tây bở tơi tan trong miệng, khoanh cà rốt cam tươi còn giữ dáng. Món canh hiền lành nhất mâm cơm nhà — nấu một nồi là cả người lớn lẫn con nít đều có phần.
Canh sườn bí đao
Nước canh trong tới mức nhìn thấy đáy tô, ngọt sâu từ sườn ninh; miếng bí đao mềm mướt, trong như ngọc mà vẫn giữ nguyên dáng. Tô canh mát miệng nhất mâm cơm ngày oi — nấu nhanh, nêm nhạt, ăn hoài không ngán.
Lẩu Thái kiểu Việt
Nồi lẩu chua cay quen mặt ở mọi bàn tiệc Việt: sả, riềng, lá chanh làm nền, me và chanh cho vị chua, sa tế cho cái cay đỏ. Hải sản với thịt bò nhúng tới đâu ăn tới đó, cuối bữa thả vắt mì vào là hết sạch nồi.
Cháo gà
Nồi cháo quen nhất của mọi nhà, nấu cho ra tấm ra món: gạo rang vàng trước khi ninh nên hạt tơi và dậy mùi, nước dùng lấy nguyên từ nồi luộc gà, thịt xé phay trộn muối tiêu chanh để riêng. Rắc gừng sợi với hành lá, thêm cây quẩy là xong bữa sáng.
Cháo lòng
Tô cháo của hàng sáng: gạo rang ninh ngay trong nước luộc lòng nên ngọt đậm mà không cần nêm nhiều, mặt tô xếp lòng non giòn sựt, lát gan bùi, miếng cật ngọt. Thêm nắm giá, rau răm, cây quẩy và chén mắm gừng ớt là đủ bộ.
Cá thu sốt cà chua
Món đưa cơm quen thuộc của bữa cơm nhà: khúc cá thu chiên sơ cho săn, rồi rim liu riu trong sốt cà chua sánh đỏ, rắc thì là và hành lá lúc cuối. Thịt cá chắc, xương to dễ gỡ — nhà có con nhỏ gắp cũng đỡ lo.
Chè đậu đỏ
Đậu đỏ ngâm qua đêm, ninh tới bở tơi mà hạt vẫn tròn, rim đường cho ngấm tới ruột rồi mới chan nước — múc ly, phủ đá bào, rót cốt dừa mặn nhẹ. Chỉ hai nguyên liệu mà ra một ly chè đậm đà.
Bò xào bông thiên lý
Bông thiên lý xanh mướt xào lửa lớn đúng một phút cho còn giòn, trộn với thịt bò mềm ngọt vừa xào tới — dĩa xào mùa hè nhanh gọn, mà mùi hoa thì thoang thoảng suốt bữa cơm.
Khổ qua xào trứng
Khổ qua thái lát mỏng ngâm nước đá cho bớt đắng gắt, xào lửa lớn tới khi vừa trong, rồi rót trứng đánh vào đảo nhanh cho bám quanh từng lát — món hai nguyên liệu, mười lăm phút, mà đưa cơm lạ lùng.
Canh cà chua trứng
Cà chua xào cho ra màu đỏ au, chan nước sôi rồi rót trứng thành dòng mỏng và chờ mười lăm giây mới khuấy — tô canh ngọt dịu có những dải vân trứng mềm trôi lơ lửng, mười phút là xong.
Cua hấp bia
Cua biển ướp lạnh cho ngủ yên rồi mới hấp — càng không rụng, gạch không chảy — xếp trên giàn sả gừng, hơi bia bốc lên khử tanh và giữ nguyên vị ngọt của thịt. Chấm muối tiêu chanh là xong một bàn.
Xôi đậu xanh
Đĩa xôi quen tay của nhiều nhà: nếp trắng dẻo bóng, hạt đậu xanh vàng nhạt nằm rải đều trong từng thìa, chấm với muối vừng giã thô. Đậu và nếp ngâm riêng nhưng hấp chung một lượt — cả món gọn trong hai thứ và một nhúm muối.
Chà bông thịt heo
Thịt thăn luộc mềm, xé dọc thớ rồi giã cho tơi ra, sau đó rang khô trên chảo gần một tiếng tới khi sợi thịt xoăn lại, nhẹ bẫng và vàng ruộm. Một mẻ đầy hũ, xúc ăn với cơm, cháo, bánh mì hay xôi đều được.