Món Việt Ngon

Nhà có tiệc là có gỏi…

Gỏi gà bắp cải gà ngọt bắp cải giòn, đám tiệc hay có mặt

Bắp cải bào mỏng ngâm đá giòn rôm rốp, gà luộc xé phay ngọt thịt, rau răm the nồng hào phóng đúng kiểu mâm tiệc — dĩa gỏi mà đám giỗ đám cưới ba miền đâu cũng gặp, kèm chén cháo nóng nấu từ nước luộc là trọn bài.

  • 45 phút
  • 4 người ăn
  • Dễ
  • 5 bước

Bản nấu nhanh — cho người muốn vô bếp liền

Đọc 30 giây là nắm được cả món. Cần cặn kẽ hơn thì xem phần chi tiết bên dưới.

Cần có gì

  • Gà ta 800 g (nửa con hoặc 2 đùi góc tư) · gừng 1 củ + hành tím 2 củ để luộc
  • Bắp cải 400 g bào sợi mỏng · cà rốt ½ củ bào sợi
  • Hành tây 1 củ thái mỏng ngâm giấm đường · rau răm 1 bó — đừng tiếc
  • Đậu phộng rang 3 muỗng canh giã dối · hành phi 2 muỗng canh · tiêu
  • Nước trộn: nước mắm 2½ muỗng canh · đường 2 muỗng canh · nước cốt chanh 2 muỗng canh · tỏi 2 tép + ớt băm

Trình tự 6 nhịp

  1. Luộc gà từ nước lạnh với gừng, hành tím, muối — sôi hớt bọt, hạ liu riu 15 phút, tắt bếp ủ 10 phút, vớt ngâm nước đá.
  2. Bắp cải bào mỏng, ngâm nước đá 10 phút cho sợi cong giòn, vẩy thật ráo; cà rốt bào sợi để riêng.
  3. Hành tây thái mỏng, ngâm giấm đường 10 phút cho hết hăng, vắt nhẹ.
  4. Gà nguội xé phay dọc thớ miếng vừa gắp, da thái sợi; pha nước trộn đậm tay hơn nước chấm.
  5. Trộn bắp cải + cà rốt + hành tây với ⅔ nước trộn trước, thêm gà + phần còn lại — bóp nhẹ từng đợt cho thấm.
  6. Rắc rau răm, đậu phộng, hành phi, tiêu — đảo đều, dọn kèm chén nước mắm tỏi ớt.
Bắp cải ngâm xong phải vẩy thật ráo — sợi còn ướt là nước trộn bị pha loãng, dĩa gỏi nhạt thếch dù pha đúng công thức.

Chuyện dĩa gỏi

Con gà cúng và dĩa gỏi của ngày sum họp

Nhà có đám giỗ, thế nào trên bàn thờ cũng có con gà luộc nguyên con da vàng óng. Nhang tàn, gà hạ xuống, má với mấy dì xúm lại xé phay — thịt xé dọc thớ từng miếng, bắp cải bào sẵn từ sớm, rau răm hái nguyên rổ. Chỉ một loáng, con gà trang nghiêm trên bàn thờ đã thành dĩa gỏi rôm rả giữa mâm, ai gắp cũng khen giòn khen ngọt. Món này vì vậy thành món của những ngày nhà đông người — đám giỗ, tất niên, đãi khách quý, đâu cũng gặp.

Hay ở chỗ, gỏi gà bắp cải không thuộc riêng miền nào: ngoài Bắc kêu là "nộm gà", trong Nam kêu "gỏi gà", cách gọi khác mà bài trộn giống nhau tới lạ — bắp cải sợi mỏng, hành tây, cà rốt, và nhất định phải một nắm rau răm. Thứ rau the nồng đó là linh hồn của món: đỡ cái béo của gà, đẩy cái ngọt của thịt — thiếu nó, dĩa gỏi như bàn tiệc thiếu tiếng cười.

Còn một lẽ nữa để thương: món này tận dụng khéo tới giọt cuối. Gà luộc dư bữa trước xé ra trộn là thành món mới; nồi nước luộc ngọt lừ bắc lên nấu cháo hành rắc tiêu, cuối tiệc múc mỗi người một chén nóng hổi. Một con gà, hai món, trọn một bữa đãi khách tươm tất.

Xách giỏ đi chợ

Nguyên liệu tươi rói

Bấm vào từng món khi đã bỏ vô giỏ — danh sách tự lưu lại, tắt trang mở lên vẫn còn. Chỉnh số người ăn, lượng nguyên liệu tự tính lại cho bạn.

Nấu cho
4 người
0/17 món

Gà & nồi luộc

3 món

Rau gỏi giòn mát

4 món

Nước trộn & đồ rắc

8 món

Dọn kèm trọn bài

2 món

Vô bếp thôi!

5 bước ra dĩa gỏi đãi khách

Bắc nồi luộc gà trước, rồi tranh thủ đúng 30 phút đó lo trọn phần rau — gà nguội tới đâu, mọi thứ sẵn sàng tới đó, chỉ còn xé và trộn.

Tiến độ nấu
0/5 bước

Luộc gà — liu riu, ủ, sốc đá

30 phút

Bài luộc gà quen thuộc của bếp mình, áp vô đây y chang:

  • Gà chà muối rửa sạch, cho vô nồi ngập nước lạnh cùng gừng đập giập, hành tím (nướng sơ càng thơm) và 1 muỗng cà phê muối.
  • Nước sôi thì hớt bọt, hạ liu riu 15 phút — mặt nước chỉ lăn tăn. Nửa con thì vậy là vừa; luộc nguyên con to thì theo bài cơm gà Hội An, liu riu 25 phút.
  • Tắt bếp, đậy nắp ủ 10 phút cho chín thấu tới xương, rồi vớt gà ngâm thau nước đá chừng 5 phút — da căng, thịt săn ngọt.
  • Nước luộc giữ lại trọn nồi — lát nữa nó thành nồi cháo chốt tiệc.
Sôi bùng từ đầu tới cuối là gà nứt da, thịt khô xác — dĩa gỏi mất ngon từ con gà. Liu riu cộng ủ mới ra thớ thịt mềm mọng.

Bắp cải ngâm đá cho giòn cong

15 phút
  • Bào: bắp cải bổ tư, cắt bỏ lõi, bào hoặc thái sợi thiệt mỏng — sợi có mỏng mới cong, mới rôm rốp.
  • Ngâm đá: thả sợi vô thau nước đá 10 phút — nhìn thấy sợi cong lại là đạt chuẩn.
  • Vẩy ráo: đổ ra rổ vẩy thật ráo, kỹ nữa thì trải lên khăn sạch thấm bớt. Cà rốt bào sợi để riêng, không cần ngâm.
Khâu vẩy ráo quyết định dĩa gỏi — sợi còn ướt là nước trộn bị pha loãng, gỏi nhạt hoài nêm không cứu nổi.

Xé phay gà, ngâm hành, pha nước trộn

15 phút
  • Hành tây: thái mỏng theo chiều dọc củ, ngâm 2 muỗng canh giấm + 1 muỗng cà phê đường trong 10 phút, vắt nhẹ — giòn ngọt, hết hăng xộc.
  • Xé phay: gà nguội thì lóc thịt, xé tay dọc thớ thành miếng vừa gắp — dày cỡ ngón út, đừng xé chỉ nhỏ kẻo gỏi bị khô. Da thái sợi trộn chung cho béo giòn.
  • Nước trộn: khuấy tan 2½ muỗng canh nước mắm + 2 muỗng canh đường + 2 muỗng canh nước cốt chanh + tỏi ớt băm — nếm thấy đậm hơn nước chấm bún một nấc là đúng.
"Xé phay" là xé tay dọc thớ thịt — miếng gà giữ nguyên thớ ngọt, thấm nước trộn mà không nát. Lấy dao xắt ngang thớ là thịt bở vụn liền.

Bóp gỏi từng đợt

5 phút

Trộn từng đợt cho thấm đều mà sợi không nát:

  • Cho bắp cải + cà rốt + hành tây vô thau rộng, rưới ⅔ nước trộn, bóp nhẹ nhàng chừng một phút cho ngấm — bóp kiểu nâng lên thả xuống, không vò.
  • Thêm gà xé + phần nước trộn còn lại, trộn thêm một lượt. Để 3 phút cho thấm rồi nghiêng thau, chắt bớt nước tiết ra ở đáy.
  • Rắc rau răm cắt khúc + phân nửa đậu phộng, hành phi, đảo hai lượt chót là xong thau gỏi.
Đãi tiệc thì mọi thứ soạn riêng từng hộp, khách ngồi vô bàn mới trộn — trộn sớm nửa tiếng là gỏi ra nước, xẹp lép mất vui.

Lên dĩa kiểu mâm tiệc

5 phút
  • Gắp gỏi ra dĩa lớn, vun ngọn cao, rắc phần đậu phộng hành phi còn lại + nhúm tiêu xay, cắm mấy lá rau răm nguyên và ít sợi ớt cho rực rỡ.
  • Dọn kèm chén nước mắm tỏi ớt — ai thích đậm nhúng thêm miếng gà.
  • Còn nồi nước luộc bắc lại lên bếp với nắm gạo vo sạch từ lúc xé gà — tàn bữa gỏi là cháo vừa nhừ, múc chén nóng rắc hành tiêu, khách nào cũng gật gù.

Nghe lời má dặn

8 bí quyết cho dĩa gỏi gà chuẩn mâm tiệc

Nguyên liệu món này chợ nào cũng có, ăn thua là ở mấy cái "biết" nho nhỏ — đọc một lượt trước khi vô bếp nghen.

Liu riu – ủ – sốc đá, thuộc lòng

Ba nhịp cho con gà chín thấu mà mọng: liu riu để thịt không xác, ủ để chín tới xương, sốc đá để da căng thịt săn. Bài này xài cho mọi món gà luộc — thuộc một lần, ngon cả đời.

Xé phay miếng vừa gắp

Xé chỉ nhỏ nhìn tơi mà ăn bị khô — sợi mảnh hút cạn nước trộn. Miếng dày cỡ ngón út, xé dọc thớ, cắn vô còn nghe ngọt thịt — gỏi gà là món khoe thịt gà mà.

Nước đá là thuốc giòn của bắp cải

Lạnh làm sợi bắp cải cong lại, cứng cáp — gắp lên nghe rôm rốp. Ngâm đủ 10 phút thôi, ngâm cả buổi là sợi ngậm nước, trộn ra dĩa gỏi nhạt.

Nắm rau răm quyết định

Cái the nồng của rau răm đỡ béo, đẩy ngọt cho thịt gà — thiếu nó chỉ còn là dĩa bắp cải trộn thịt. Cắt khúc trộn thẳng vô, chừa ít lá nguyên cắm mặt cho thơm mắt thơm mũi.

Nước trộn đậm một nấc

Bắp cải, hành tây kiểu gì cũng tiết nước làm dịu vị — pha đậm hơn nước chấm một nấc là vừa khớp. Nêm "vừa miệng" ngay từ chén là dĩa gỏi ra nhạt.

Trị cái hăng của hành tây

Mười phút ngâm giấm đường đổi lấy hành tây giòn ngọt trong veo — người ghét hành tây nhất bàn cũng gắp được. Vắt nhẹ trước khi trộn kẻo loãng gỏi.

Nước luộc là nửa bữa tiệc

Đừng bao giờ đổ đi: thả nắm gạo là thành nồi cháo hành chốt tiệc; nhà tính nấu phở gà thì trữ ngăn đông làm nước dùng — con gà xài tới giọt cuối mới là dân bếp.

Cứu tinh của gà luộc dư

Gà cúng, gà luộc dư để ngăn mát hay bị chê khô — xé phay bóp gỏi với nước trộn đậm chút là sống dậy ngon lành, nhiều khi còn hết trước nồi thịt kho.

Tới giờ cơm rồi!

Dọn mâm — dĩa gỏi giữa bàn, nồi cháo chờ cuối tiệc

Gỏi gà bắp cải sinh ra cho mâm đông người: dĩa gỏi vun ngọn đặt chính giữa, chén nước mắm tỏi ớt kề bên, ai ngồi đâu gắp cũng tiện. Món này lên mâm thường hết trước nhất — giòn, mát, the the, gắp lai rai nói chuyện hoài không ngán.

Đúng bài nhất là màn chốt: nồi cháo hành nấu từ nước luộc gà liu riu chờ sẵn, tàn bữa múc mỗi người một chén nóng rắc tiêu — bụng ấm, câu chuyện kéo thêm một hồi nữa mới chịu tan. Cặp "gỏi gà – cháo gà" của mâm tiệc quê là vậy, thiếu một vế cứ thấy chưa trọn.

Nhà làm mâm giỗ Nam Bộ đủ lệ thì để dĩa gỏi này đứng chung với thịt kho hột vịt và tô canh khổ qua nhồi thịt — mặn ngọt có, thanh đắng có, giòn the có; mâm cơm cúng ông bà tươm tất mà đãi khách cũng thịnh soạn.

Gỡ rối cho bạn

Hỏi nhanh — đáp gọn

Mấy thắc mắc hay gặp nhất khi nấu món này lần đầu.

Gà ta hay gà công nghiệp?
Gà ta, gà thả vườn thịt chắc ngọt, xé ra miếng còn nguyên thớ — đúng chất gỏi. Gà công nghiệp vẫn làm được: chọn đùi góc tư, luộc còn chừng 12 phút cộng ủ, xé miếng to tay hơn, và pha nước trộn đậm thêm chút để bù vị.
Bắp cải tím trộn được không?
Được — dĩa gỏi rực rỡ hẳn lên. Bắp cải tím vị hăng hơn một chút, ngâm nước đá kỹ hơn cho dịu. Đẹp nhất là trộn nửa trắng nửa tím thêm cà rốt cam — dĩa gỏi đãi khách nhìn đã con mắt.
Đãi tiệc, làm trước sao cho gỏi không ra nước?
Chia phần để riêng từng hộp kín từ chiều: gà xé, bắp cải ngâm vẩy ráo, hành tây ngâm, rau răm, nước trộn, đồ rắc. Khách ngồi vô bàn mới đổ chung bóp trộn — 5 phút ra dĩa, giòn y như vừa làm.
Chua ngọt bị gắt, chỉnh sao?
Gắt thường do đổ chanh với đường một lượt rồi mới nếm. Cách cứu: thêm từng muỗng cà phê nước mắm cho vị mặn kéo lại; lỡ gắt cả thau thì bào thêm nắm bắp cải chưa trộn vô chữa cháy là dịu ngay. Lần sau pha tới đâu nếm tới đó.
Rau răm thay được không?
Nói thiệt lòng là không — cái the nồng của rau răm là hồn của gỏi gà. Thay húng lủi hay ngò rí thì vẫn ra dĩa trộn ngon, nhưng gắp lên không còn cái đã của "à, gỏi gà đây rồi". Chợ hết rau răm, thà đổi bữa khác nấu.
Gỏi còn dư cất được không?
Gỏi ngon nhất trong buổi — sợi còn giòn, vị còn căng. Dư thì chắt hết nước, cho hộp kín ngăn mát, ăn trong ngày: sợi hết cong nhưng vị vẫn đậm — kẹp ổ bánh mì giòn lại thành món mới ra trò.

Bài đăng ngày