Xôi đậu xanh hạt đậu bùi nằm lẫn trong nếp dẻo

Hai thứ ngâm riêng vì chúng hút nước khác nhau:

• Nếp: Vo 2–3 nước cho hết bụi cám, ngâm ngập nước lạnh 6 giờ (ngâm qua đêm càng tiện) với 1 muỗng cà phê muối. Bấm thử một hạt thấy vỡ ra bột trắng, không còn lõi cứng là đủ.
• Đậu xanh: Ngâm riêng 4 giờ thôi. Đậu ngâm lâu bằng nếp thì lúc đồ sẽ bung ra thành bột, phủ vàng khắp đĩa xôi.
• Vo lại và để ráo: Vo nhẹ cả hai lần nữa, đổ chung ra rá, để đứng ít nhất 15 phút.

• Trộn: Xóc nếp với đậu và muối hạt trong một cái thau rộng. Xóc bằng cách hất lên chứ đừng khuấy vòng — khuấy thì đậu chìm hết xuống đáy.
• Vào chõ: Trải đều lên xửng, dàn mỏng và bằng mặt, đừng đắp thành gò. Chọc vài lỗ thông hơi bằng đầu đũa.
• Đồ: Đậy vung, đồ lửa vừa 35–40 phút tính từ lúc nước sôi mạnh. Lót một lớp khăn xô dưới vung để hơi nước khỏi nhỏ xuống mặt xôi.
• Xới giữa chừng: Tới phút thứ 20, mở vung, rưới 1 muỗng canh dầu, dùng đũa xới tơi từ dưới lên rồi đậy lại đồ nốt.

Làm trong lúc chờ chõ xôi, vừa kịp giờ:

• Rang vừng: Chảo khô, lửa nhỏ, đảo liên tục tới khi vừng nổ lách tách và ngả vàng nhạt. Đổ ra đĩa ngay, để trong chảo nóng là cháy.
• Rang lạc: Cũng chảo khô lửa nhỏ, đảo tới khi vỏ lụa nứt và hạt ngả vàng. Đổ ra, phủ khăn cho nguội rồi xát bỏ vỏ.
• Giã: Giã lạc thô trước, rồi trộn với vừng, muối và đường. Đừng giã chung — vừng nhỏ hơn nên sẽ nát thành dầu trước khi lạc kịp vỡ.

• Xới xôi lúc còn nóng, hất tơi cho hơi nước thoát bớt rồi mới vun lên đĩa. Vun ngay lúc còn hầm hập thì đáy đĩa đọng nước.
• Rắc muối vừng lên mặt, hoặc để riêng một chén nhỏ cho mỗi người tự rắc theo miệng.
• Muốn gói mang đi thì trải lá chuối đã trụng nước sôi cho mềm, xúc xôi vào giữa, rắc muối vừng rồi gói vuông lại.