Chuyện món ăn
Thứ bánh nhạt nhất mâm, và đó là chủ ý
Theo tích xưa, hai thứ bánh được dâng lên vua cùng lúc: một chiếc vuông và một chiếc tròn trắng. Chiếc tròn ấy là bánh giầy — làm từ xôi nếp giã nhuyễn, trắng tinh, không nhân, không nêm gì ngoài chút muối.
Tên gọi cũng nói ra cách làm. Sách vở ghi "bánh giầy" là dạng viết đúng — biến âm từ một chữ Việt cổ, chứ không liên quan gì tới *dày* hay *mỏng* như nhiều người vẫn tưởng khi viết thành "bánh dày".
Cách làm gốc là đồ xôi nếp rồi cho vào cối giã tới khi hạt tan hẳn thành một khối dẻo quánh — việc nặng, thường phải hai người thay nhau, và giã càng lâu thì bánh càng mịn. Cách làm nhà trong bài này dùng bột nếp nhào nước ấm, ra miếng bánh dẻo và trong gần như vậy mà gọn trong nửa tiếng.
Điều đáng nói nhất về bánh giầy là nó cố ý nhạt. Không nhân, không đường, chỉ chút muối. Nó là cái nền để kẹp thứ khác vào: lát giò lụa mặn thơm, hoặc chấm muối vừng, hoặc ăn cùng chả quế. Một miếng bánh giầy ăn trơ trọi thì chẳng có gì; kẹp lát giò vào là thành bữa sáng.