Chuyện tô cháo lòng
Nồi cháo nấu từ chính nước luộc lòng
Cháo lòng là món của những hàng dọn sớm: nồi nước sôi lăn tăn từ tờ mờ, rổ lòng luộc để sẵn, người bán vừa thái vừa múc. Cái khéo của món này nằm ở chỗ không có gì bị bỏ phí — luộc lòng xong thì nồi nước ấy thành nồi cháo, mỡ nổi lên thì vớt ra phi hành, ruột non thì nhồi thành dồi. Một bộ lòng ra được cả tô cháo lẫn đĩa lòng.
Mỗi vùng nấu một kiểu. Ngoài Bắc nồi cháo nổi vị gừng, hành hoa và tiêu, ăn với quẩy. Miền Nam chuộng rang gạo trước cho hạt tơi, dọn kèm giá sống và rau răm. Miền Tây thì đánh huyết vào nồi cháo nên tô cháo có màu nâu nhạt chứ không trắng ngà. Bài này đi theo lối chung dễ nấu nhất: rang gạo, ninh bằng nước luộc, còn huyết thì luộc riêng thái miếng để ai thích thì gắp.
Món này không khó về kỹ thuật, cái khó nằm ở khâu làm sạch. Lòng làm ẩu thì cả nồi có mùi, mà mùi đó không gia vị nào che nổi. Người bán lâu năm có một bộ động tác gần như bất di bất dịch: bóp muối hột với chanh, rồi bóp lại lần nữa với bột mì, rửa tới khi nước trong, chần qua nước sôi có gừng và rượu, vớt ra ngâm ngay vào nước đá. Làm đủ chừng đó thì lòng vừa sạch mùi vừa giòn — hai việc trong một.