Chuyện món ăn
Món của những ngày không đi chợ
Bếp miền Trung nào cũng có một hũ mắm ruốc — thứ mắm đặc sệt, màu nâu ngả tím, ủ từ con ruốc (miền Bắc gọi là con moi) suốt nửa năm trở lên. Nó mặn, nó nồng, và nó là chỗ dựa của cả gian bếp vào những ngày mưa dầm không ra chợ được.
Đem hũ mắm ấy xào với thịt ba chỉ và một nắm sả băm là ra món này. Cách làm gần như không có gì để sai: xào, rim, cạn nước. Nhưng chỗ tinh nằm ở thứ tự — sả phải vào sau khi thịt đã tứa mỡ, và mắm ruốc phải hòa loãng trước khi rót vào chảo. Đảo hai thứ tự đó thì món vẫn ăn được, chỉ là thành một món khác, nhạt mùi hơn hẳn.
Đây cũng là món để dành đúng nghĩa. Rim cho thật khô, cho vào hũ sạch, cất ngăn mát thì ăn được cả tuần lễ mà càng để càng thấm. Nhà có người đi học đi làm xa, mẹ hay gói theo một hũ — mở ra là có ngay bữa cơm.
Ăn thì đơn giản: cơm nóng, dưa leo xắt lát, ít rau sống. Vị mặn của mắm và cái nồng của sả cần cơm trắng để dịu lại; ăn không với cơm thì gắt.