Món Việt Ngon

Xèo một tiếng, thơm cả xóm…

Sườn ram mặn ngọt keo bóng sém cạnh, gặm tới xương còn thèm

Khúc sườn non áo lớp sốt keo nâu đỏ óng, mặn đằm vị mắm, ngọt hậu kẹo nhẹ — "ram" kiểu miền Nam là rim tới keo, sém cạnh thơm. Món mặn tốn cơm có tiếng của mâm cơm nhà, người lớn con nít gì cũng gắp không kịp.

  • 1 giờ
  • 4 người ăn
  • Dễ
  • 6 bước

Bản nấu nhanh — cho người muốn vô bếp liền

Đọc 30 giây là nắm được cả món. Cần cặn kẽ hơn thì xem phần chi tiết bên dưới.

Cần có gì

  • Sườn non 800 g — chặt khúc 4–5 cm, chọn dẻ xương nhỏ có sụn
  • Nước dừa tươi 300 ml (không có thì thay nước lọc)
  • Hành tím 2 củ + tỏi 3 tép băm · hành lá 2 nhánh · ớt 1 trái tùy nhà
  • Gừng 3 lát + hành tím 1 củ đập giập — để chần sườn
  • Thắng nước màu: đường cát 1½ muỗng canh + nước 3 muỗng canh
  • Nêm: nước mắm 2½ muỗng canh · đường 1 muỗng canh · tiêu, hạt nêm

Trình tự 6 nhịp

  1. Sườn chặt khúc 4–5 cm, chần sơ nước sôi với gừng + hành đập, rửa sạch — nước ram trong veo.
  2. Ướp sườn với 1½ muỗng canh nước mắm – hành tỏi băm – tiêu 20 phút (chưa bỏ đường vội).
  3. Thắng nước màu: đường + nước, lửa vừa, sôi tới màu cánh gián là hạ lửa liền.
  4. Cho sườn vô chảo nước màu, đảo lửa vừa tới săn vàng, sém nhẹ cạnh.
  5. Châm nước dừa xâm xấp mặt sườn, rim liu riu 25 phút, thỉnh thoảng trở.
  6. Nêm chỗ mắm + đường còn lại, mở nắp cho nước rút keo bóng bám sườn — rắc hành lá, tiêu, ớt.
Cả món ăn thua ở chảo nước màu — thắng quá lửa là khét, đắng cả nồi không cứu được. Đường vừa chớm cánh gián phải hạ lửa ngay.

Chuyện chảo sườn

Nghe chữ "ram" thôi đã thấy đói

Hồi nhỏ đi học về, chưa dắt xe vô tới sân đã đánh hơi được bữa nay má ram sườn: mùi đường thắng cánh gián quyện mùi nước mắm bay ra tận đầu hẻm, giấu kiểu gì cũng không được. Bữa cơm dọn lên, dĩa sườn nâu đỏ óng ánh đặt giữa mâm là đũa cả nhà chụm về một hướng — nồi cơm hôm đó bao giờ cũng hết sớm hơn thường lệ.

Chữ "ram" là cách người miền Nam, miền Trung gọi kiểu rim cho tới khi nước cạn keo lại, miếng thịt sém nhẹ cạnh, áo một lớp sốt bóng lưỡng. Linh hồn của chảo sườn ram nằm ở hai chỗ: muỗng nước màu thắng tay cho màu nâu đỏ tự nhiên, và thế cân mặn – ngọt phải thiệt khéo — mặn đằm của mắm đi trước, ngọt hậu kẹo theo sau, lệch về bên nào cũng mất cái duyên.

Món này dễ mà được lòng cả mâm: đám con nít mê nhất phần ngọt kẹo với mấy cục sụn giòn sựt, nhai rào rạo tới hạt cơm cuối cùng; còn người lớn thì khỏi nói — khúc sườn keo bóng cầm tay gặm sạch tới xương, lai rai với bạn bè là bắt mồi vô cùng. Năm chục phút, một cái chảo, đáng đồng tiền bát gạo lắm.

Xách giỏ đi chợ

Nguyên liệu tươi rói

Bấm vào từng món khi đã bỏ vô giỏ — danh sách tự lưu lại, tắt trang mở lên vẫn còn. Chỉnh số người ăn, lượng nguyên liệu tự tính lại cho bạn.

Nấu cho
4 người
0/12 món

Phần sườn & nước rim

3 món

Nước màu & gia vị

6 món

Dọn kèm

3 món

Vô bếp thôi!

6 bước ra chảo sườn keo bóng

Trình tự khôn: sườn nằm ướp thì mình lặt hành, xắt ớt, tới phút cuối bắc luôn chảo thắng nước màu — sườn thấm xong là vô chảo liền một mạch, tổng vèo cái chừng 50 phút.

Tiến độ nấu
0/6 bước

Chặt khúc & chần sườn

10 phút

Khúc sườn gọn đẹp là đã được nửa dĩa sườn ngon:

  • Chặt khúc: nhờ hàng thịt chặt sẵn khúc 4–5 cm — cỡ này gặm vừa miệng, rim lâu không khô. Về nhà rửa nước muối loãng, để ráo.
  • Chần sơ: nấu nồi nước sôi với gừng đập + hành tím, thả sườn vô chần 2 phút cho bọt bẩn ra hết, vớt ra rửa lại nước sạch.
Chần sơ hay ướp thẳng đều có nhà làm — mình chọn chần: tốn thêm 5 phút, đổi lại nước ram trong veo, sốt keo bóng đẹp không lợn cợn vụn xương.

Ướp sườn — khoan bỏ đường

20 phút
  • Trộn sườn với 1½ muỗng canh nước mắm + hành tím tỏi băm + ½ muỗng cà phê tiêu + 1 muỗng cà phê hạt nêm, ướp 20 phút.
  • Đường chưa bỏ vô lúc này — phần ngọt để dành cho nước màu và nhịp nêm cuối, ướp đường sớm là dễ cháy chảo khi đảo.

Thắng nước màu — trái tim của món

5 phút

Kỹ thuật trung tâm của mọi món ram, làm chậm và nhìn cho kỹ:

  • Bắc chảo: cho 1½ muỗng canh đường + 3 muỗng canh nước vô chảo, lửa vừa. Đừng khuấy — chỉ cầm cán nghiêng chảo cho đường tan chảy đều.
  • Nhìn màu đổi: đường sôi rồi sậm dần từ trong → vàng nhạt → vàng ươm → cánh gián (nâu đỏ ánh hổ phách, dậy mùi caramel thơm lựng).
  • Dừng đúng lúc: vừa chớm cánh gián, bọt li ti ngả vàng nâu là hạ lửa nhỏ liền, nhấc chảo khỏi bếp vài giây càng chắc — nhiệt dư còn đẩy màu đậm thêm một nấc nữa.
Thắng quá tay là khét — đắng cả nồi, không gia vị nào cứu nổi. Lỡ khét thì mạnh dạn đổ bỏ, rửa chảo thắng lại: tốn một muỗng đường, đỡ tốn cả ký sườn.

Đảo sườn săn vàng, sém cạnh

5 phút
  • Nước màu vừa tới, thêm 1 muỗng canh dầu ăn rồi trút sườn vô (gạt bớt xác hành tỏi ướp kẻo cháy đắng).
  • Lửa vừa, đảo cho từng khúc sườn áo màu nâu đỏ óng, mặt thịt săn lại, cạnh hơi sém thơm — chữ "ram" nằm ở nhịp sém cạnh này.

Châm nước dừa, rim liu riu

25 phút
  • Châm nước dừa xâm xấp mặt sườn (không ngập hẳn), đun sôi thì hớt sạch bọt.
  • Hạ lửa nhỏ nhất, đậy hé nắp, rim 25 phút — thỉnh thoảng trở cho khúc nào cũng được "tắm" nước rim đều màu.
Nước dừa cho vị ngọt thanh và lớp keo lên màu óng đẹp — thay nước lọc + ½ muỗng canh đường vẫn ngon, chỉ kém chút hậu thanh.

Rút keo & cân mặn ngọt

5 phút
  • Mở nắp, lên lửa vừa, nêm 1 muỗng canh nước mắm còn lại + 1 muỗng canh đường, đảo đều.
  • Để nước rút dần thành lớp sốt keo bóng bám từng khúc sườn — nghiêng chảo thấy sốt chảy chậm như mật ong là đạt.
  • Nếm thử theo đúng bài mặn trước, ngọt sau, hậu kẹo nhẹ — thiếu vế nào bồi vế đó, từng chút một.
  • Tắt bếp, rắc hành lá xắt nhỏ + tiêu xay, thả ớt lát nếu nhà ăn cay — thích kiểu quán thì thêm nhúm mè rang lấm tấm.
Nêm giữa chừng cứ non tay một chút — nước rút keo là vị tự đậm lên một nấc. Mặn quá ở phút chót gần như hết đường lùi.

Nghe lời má dặn

7 bí quyết cho dĩa sườn ram đúng điệu

Nguyên liệu món này chợ nào cũng có, ăn thua nhau ở mấy cái "biết" nho nhỏ này — đọc trước khi đi chợ là vừa.

Sườn non dẻ nhỏ, có sụn

Dẻ xương nhỏ mà dẹt là sườn nhiều thịt ít xương; lẫn mấy đoạn sụn trắng thì nấu lên giòn sựt, con nít giành nhau gắp. Sườn già xương to tròn, ít thịt, rim cỡ nào cũng dai — đừng ham rẻ.

Nhờ hàng thịt chặt giùm

Sườn non chặt khúc đều tay cần dao nặng thớt chắc — ngoài chợ người ta chặt ba mươi giây là xong, khúc nào ra khúc nấy. Về nhà tự chặt vừa mẻ dao vừa văng xương vụn, dính vô sốt keo là lợn cợn.

Nước màu — tin mắt, đừng tin đồng hồ

Mỗi bếp mỗi chảo nóng một kiểu, nên đừng canh phút — canh màu cánh gián và mùi caramel. Cứ hạ lửa sớm hơn cảm giác một giây: nhiệt dư của chảo sẽ đẩy màu tới đúng chỗ đẹp.

Nước dừa là "đường thanh"

Dừa xiêm ngọt nhẹ giúp bớt được lượng đường nêm mà hậu vị lại thanh, lớp keo lên màu óng chứ không gắt. Thay nước lọc vẫn được — chỉ cần nêm đường khéo tay hơn chút.

Mặn trước, ngọt sau

Công thức nêm của món nằm gọn trong sáu chữ đó: mặn đằm của mắm dẫn trước, ngọt đuổi theo, hậu đọng chút kẹo. Ngọt lấn mặn là thành "sườn kẹo", mặn lấn ngọt thì thành sườn kho — ram đứng ngay chính giữa.

Liu riu mới mềm tới xương

Rim lửa lớn là nước cạn nhanh mà sườn chưa kịp mềm — ngoài đậm trong lạt. Lửa nhỏ 25 phút mới đủ thời gian cho mắm đường ngấm tới sát xương, gặm mới đã.

Qua bữa càng thấm

Như mọi món nhà họ kho, sườn ram hâm lại lần hai vị càng sâu. Múc phần ăn hâm riêng với muỗng nước cho sốt bóng lại — đừng hâm nguyên chảo nhiều lần, sườn nát mất đẹp.

Tới giờ cơm rồi!

Dọn mâm — nồi cơm hao hơn thường lệ

Gắp sườn ra dĩa sâu lòng, rưới hết chỗ sốt keo óng ánh lên mặt. Chan muỗng sốt vô chén cơm nóng trước đã — hạt cơm áo lớp mặn ngọt bóng lưỡng, lùa một hơi hết nửa chén hồi nào không hay. Nhà có con nít cứ lựa mấy khúc nhiều sụn gắp vô chén tụi nhỏ: món này xưa giờ là "món dụ cơm" hiệu nghiệm của các bà má.

Mâm cơm kinh điển miền Nam: dĩa sườn ram đậm đà đặt cạnh tô canh khổ qua nhồi thịt đắng thanh, hoặc hiền hơn thì canh bí đỏ thịt bằm ngọt bùi — một đậm một thanh, và cơm là vòng lặp không có điểm dừng.

Còn chiều cuối tuần bạn bè ghé chơi? Dọn chảo sườn nóng ra liền — khúc sườn keo bóng cầm tay gặm sạch tới xương, mặn ngọt hậu kẹo càng gặm càng bắt, lai rai câu chuyện là hết chảo hồi nào không biết.

Gỡ rối cho bạn

Hỏi nhanh — đáp gọn

Mấy thắc mắc hay gặp nhất khi nấu món này lần đầu.

Sườn ram khác sườn xào chua ngọt chỗ nào?
Khác cả vị lẫn cách nấu: sườn xào chua ngọt cậy vô giấm và cà chua (nhiều nhà còn chiên sơ sườn), vị chua dẫn dàn. Sườn ram không giấm, không cà chua, không áo bột — chỉ mắm, đường, nước màu rim tới keo, vị mặn ngọt hậu kẹo. Thèm chua thì nấu chua ngọt, thèm "cơm nhà đậm đà" thì ram.
Dùng sườn cốt lết được không?
Được nhưng khô hơn — cốt lết nạc nhiều mỡ ít, hợp nướng kiểu cơm tấm hơn là rim lâu. Nếu vẫn dùng, rút thời gian rim còn cỡ 15 phút và thêm chút dầu. Còn ngon nhất cho món ram, trước sau vẫn là sườn non.
Không có nước dừa tươi thì thay bằng gì?
Nước lọc + ½ muỗng canh đường là ổn, hoặc nước dừa đóng hộp loại không đường. Đừng thay bằng nước cốt dừa — cốt béo và đục, rim lên thành món khác luôn rồi.
Ram xong bị mặn chát, cứu sao?
Châm thêm 3–4 muỗng canh nước sôi + ½ muỗng cà phê đường, đun lửa nhỏ 2–3 phút cho sốt loãng ra rồi keo lại là vị dịu liền. Rút kinh nghiệm lần sau: nêm giữa chừng non tay thôi, chờ sốt keo rồi mới chốt.
Để tủ lạnh hâm lại có ngon không?
Ngon — sườn ram để ngăn mát 2–3 ngày, càng để càng thấm. Hâm bằng chảo lửa nhỏ với 1–2 muỗng nước cho sốt bóng trở lại; hạn chế quay vi sóng lâu, sườn bị khô xác.
Nhà có con nít nhỏ thì nêm sao?
Món này vốn là món ruột của tụi nhỏ rồi: chỉ cần bớt tiêu, khỏi bỏ ớt (để ớt ra chén riêng cho người lớn), giữ vị ngọt kẹo tự nhiên là bé nào cũng xúc cơm lia lịa. Lựa khúc sụn mềm, gỡ bớt xương cho bé nhỏ tuổi.

Bài đăng ngày