Chuyện món ăn
Cái vỏ ốc làm cái nồi con, tàu lá gừng làm cái nắp thơm
Ốc hấp lá gừng là món cỗ cũ của người Hà Nội, hay gặp nhất vào mùa thu — lúc trời trở mát và con ốc nhồi béo nhất trong năm. Nó thuộc loại món bày trên mâm cỗ để nhìn cho vui mắt chứ không phải món ăn cho no: mỗi người vài con, gỡ ra nhấm nháp.
Cách làm có một chỗ rất khéo. Thịt ốc gỡ ra, băm lên rồi trộn với giò sống — tức là đã rời khỏi cái vỏ — vậy mà người ta nhét ngược trở lại vào chính cái vỏ đó để hấp. Cái vỏ thành một cái nồi con: hơi nước không chạm thẳng vào nhân, viên chả chín từ từ trong hơi nóng của chính nó, nên giữ được nước ngọt thay vì nhão ra.
Tàu lá gừng gói bên ngoài viên nhân thì làm hai việc. Một là ngăn nhân dính vào lòng vỏ, gỡ ra nguyên viên. Hai — và đây mới là chính — là ướp mùi: lá gừng non gặp hơi nóng tỏa ra một mùi thơm the và ấm, khác hẳn mùi củ gừng già, và mùi đó ngấm thẳng vào viên chả trong lúc hấp.
Người ta cố ý để một đầu lá thò ra khỏi miệng vỏ. Nhìn thì tưởng để cho đẹp, nhưng thật ra đó là cái quai: cầm đầu lá kéo một cái là cả viên nhân trôi ra gọn, khỏi phải lể bằng tăm. Món cỗ nhà ai cũng có mẹo riêng, mẹo của món này nằm ở cọng lá thò ra ấy.