Món Việt Ngon

Cả nhà xúm lại cuốn…

Bánh tráng cuốn thịt heo lát nào cũng hai đầu da

Món Đà Nẵng bày cả mâm cho cả nhà tự cuốn: lát thịt luộc có da ở cả hai đầu, hai lớp bánh chồng lên nhau, một rổ rau đủ vị, và chén mắm nêm pha thơm đậm đà.

  • 1 giờ 10 phút
  • 4 người ăn
  • Dễ
  • 5 bước

Bản nấu nhanh — cho người muốn vô bếp liền

Đọc 30 giây là nắm được cả món. Cần cặn kẽ hơn thì xem phần chi tiết bên dưới.

Cần có gì

  • Thịt mông có da, miếng cong tự nhiên 1 kg — chỗ làm nên "hai đầu da"
  • Bánh tráng khô mỏng 20 cái · mì lá 20 lá — lá bánh ướt mềm, lót trong
  • Rau đủ thứ 600 g — xà lách, húng quế, tía tô, diếp cá, giá, chuối chát, khế, dưa leo
  • Mắm nêm 6 muỗng canh · thơm băm 3 muỗng canh · tỏi ớt sả
  • Luộc thịt: hành tím 3 củ · muối · chút giấm cho thịt trắng

Trình tự 5 nhịp

  1. Buộc chặt miếng thịt bằng dây, luộc lửa liu riu 45 phút, xiên đũa không ra nước hồng là chín.
  2. Vớt thịt thả ngay vào nước đá 10 phút — da giòn, thịt trắng, không khô mặt.
  3. Xắt ngang bề rộng miếng thịt, lát mỏng — miếng cong nên dao cắt qua da ở cả hai đầu.
  4. Pha mắm nêm: phi tỏi sả, cho mắm + thơm băm + đường + chút nước, khuấy sôi nhẹ, tắt bếp vắt tắc.
  5. Bày mâm rau, xếp thịt, dọn bánh tráng và mì lá — ai nấy tự cuốn, chấm ngập mắm nêm.
Luộc xong mà để nguội tự nhiên là da nhăn và thịt khô mặt. Thịt vừa vớt phải thả thẳng vào nước đá, không có ngoại lệ.

Chuyện món ăn

Cái duyên nằm ở hai vành da

Ở Đà Nẵng, quán bánh tráng cuốn thịt heo nào cũng dọn ra mâm na ná nhau — rau, bánh, mắm nêm. Thứ để người ta so hơn thua là dĩa thịt: lát thịt phải có hai vành da ở hai đầu, nạc và mỡ xen giữa. Nhìn ra ngay từ xa, và làm được thì mới gọi là đúng bài.

Bí quyết không nằm ở dao mà nằm ở miếng thịt mua về. Phải chọn miếng mông hoặc vai còn nguyên da, dày dặn và cong tự nhiên như lưỡi liềm. Luộc nguyên miếng, để nguội, rồi xắt ngang bề rộng — vì miếng cong nên lưỡi dao đi qua lớp da ở cả hai đầu lát. Miếng thịt vuông vức thì xắt kiểu gì cũng chỉ ra một đầu da.

Chỗ đặc biệt thứ hai là hai lớp bánh. Ngoài lớp bánh tráng khô mỏng để cuốn, người Đà Nẵng lót thêm một lá mì lá — lá bánh ướt mềm, cùng thứ bột gạo tráng như bánh cuốn nhưng không nhân. Lớp khô giữ cho cuốn chắc tay, lớp ướt làm cuốn mềm và dẻo; thiếu một lớp là hụt hẳn.

Và không thể thiếu mắm nêm — mắm ủ từ cá cơm, thơm nồng và mặn đậm, khác hẳn nước mắm pha chua ngọt của miền Nam. Pha mắm nêm với thơm băm là bước làm dịu: cái ngọt của thơm kéo vị mặn xuống, để mắm còn thơm mà không còn gắt.

Xách giỏ đi chợ

Nguyên liệu tươi rói

Bấm vào từng món khi đã bỏ vô giỏ — danh sách tự lưu lại, tắt trang mở lên vẫn còn. Chỉnh số người ăn, lượng nguyên liệu tự tính lại cho bạn.

Nấu cho
4 người
0/14 món

Thịt luộc

4 món

Hai lớp bánh

2 món

Rổ rau

4 món

Chén mắm nêm

4 món

Vô bếp thôi!

5 bước ra thành phẩm để đời

Tiến độ nấu
0/5 bước

Buộc và luộc nguyên miếng

50 phút

Luộc nguyên miếng, đừng cắt nhỏ — cắt nhỏ là mất luôn hai đầu da:

  • Buộc: Cạo rửa sạch da, dùng dây buộc quanh miếng thịt cho chặt và giữ được dáng cong. Buộc chặt thì lát thịt sau này gọn mặt, không tở ra.
  • Luộc: Nồi nước ngập thịt + hành tím đập dập + 1 muỗng canh muối + 1 muỗng canh giấm. Sôi thì hớt sạch bọt, hạ lửa liu riu, luộc 45 phút cho miếng 1 kg.
  • Thử chín: Xiên đũa vào chỗ dày nhất, không ra nước hồng là được. Ra nước hồng thì luộc thêm 5 phút rồi thử lại.
Nước sôi bùng suốt buổi là thịt co lại, ăn khô và bã. Giữ nồi ở mức lăn tăn, mặt nước chỉ hơi động là đúng.

Thả nước đá — bước không được bỏ

10 phút
  • Chuẩn bị sẵn thau nước đá trước khi thịt chín. Vớt thịt ra là thả thẳng vào, ngâm 10 phút.
  • Lạnh đột ngột làm lớp da co lại và giòn sần sật, thịt trắng, mặt cắt mịn. Vớt ra để ráo, tháo dây, đợi nguội hẳn mới xắt.
Làm trước một buổi thì càng tiện: thịt để nguyên miếng trong ngăn mát, lúc dọn mới xắt. Thịt lạnh xắt ra lát mỏng và gọn hơn thịt còn ấm nhiều.

Xắt cho ra hai đầu da

10 phút

Cả món trông cậy vào mấy nhát dao này:

  • Đặt miếng thịt: Để miếng thịt nằm sao cho bề cong hướng lên, phần da ôm ra ngoài hai phía.
  • Nhát dao: Dao thật bén, xắt ngang bề rộng miếng thịt thành lát mỏng chừng 3 mm. Vì miếng cong nên mỗi nhát đi qua lớp da ở cả hai đầu — ra đúng lát "hai đầu da", nạc và mỡ xen ở giữa.
  • Bày dĩa: Xếp lát thịt lợp mí như vảy cá trên dĩa dài, hai vành da quay ra ngoài cho nhìn thấy rõ.
Không mua được miếng cong thì dùng ba chỉ — lát chỉ có một đầu da, ăn vẫn ngon lành, chỉ là thiếu cái duyên để khoe. Đừng vì vậy mà bỏ món.

Pha chén mắm nêm

10 phút
  • Phi thơm sả + tỏi băm với chút dầu tới vàng nhạt.
  • Cho 6 muỗng canh mắm nêm + 3 muỗng canh thơm băm + 2 muỗng canh đường + 3 muỗng canh nước, khuấy đều, để sôi lăn tăn 2 phút rồi tắt bếp.
  • Nguội bớt thì vắt tắc, rắc ớt băm. Nếm lại — mặn đậm, ngọt theo sau, thơm dậy lên trên; còn gắt thì thêm thơm chứ đừng thêm nước.
Đun sôi bùng là mắm nêm bốc mùi nồng khắp nhà mà vị lại nhạt đi. Chỉ cần nóng tới lăn tăn cho tan đường và bớt hăng là đủ.

Bày mâm, ai nấy tự cuốn

10 phút
  • Bày: Giữa mâm là dĩa thịt, quanh là rổ rau, chồng bánh tráng khô và xấp mì lá để riêng, chén mắm nêm đặt vừa tầm tay mọi người.
  • Cuốn: Trải bánh tráng khô xuống trước, đặt một lá mì lá lên trên, rồi mới tới rau — thịt — chuối chát — khế. Gập hai mép, cuộn chặt tay.
  • Chấm ngập mắm nêm, cắn một miếng lớn. Cuốn tới đâu ăn tới đó.

Nghe lời má dặn

4 chỗ hơn thua của mâm cuốn

Chọn miếng thịt trước, rồi mới nói chuyện dao

Người ta hay tưởng "hai đầu da" là kỹ thuật xắt. Thật ra 90% nằm ở miếng thịt mua về: phải là miếng còn nguyên da, dày dặn, cong tự nhiên. Ra hàng thịt cứ nói rõ "lấy miếng cong để cuốn bánh tráng", người bán hiểu ngay.

Nước đá làm nên miếng da

Cùng một miếng thịt, luộc xong để nguội tự nhiên thì da mềm oặt và nhăn; thả nước đá thì da co giòn sần sật, mặt cắt mịn như hàng. Cùng công sức, khác hẳn kết quả — chỉ tốn thêm một thau đá.

Thơm băm quyết định chén mắm

Mắm nêm nguyên chất quá mặn và nồng, chấm vào là át hết mọi thứ khác. Thơm băm vừa kéo vị mặn xuống vừa thêm tầng thơm ngọt. Chén mắm còn gắt thì thêm thơm, đừng thêm nước — thêm nước là nhạt toẹt mà vẫn nồng.

Rau phải nhiều thứ, và phải thật ráo

Mâm ở Đà Nẵng có cả chục loại rau, không phải để trưng mà vì mỗi thứ giữ một vai: xà lách cho mát, húng quế và tía tô cho thơm, chuối chát cho chát, khế cho chua, giá cho giòn. Rửa sớm, vẩy thật ráo — rau còn đọng nước là cuốn nhão và mắm bị loãng.

Tới giờ cơm rồi!

Mâm cuốn — cứ để mỗi người tự lo

Món này dọn ra là xong việc của người nấu. Không cần cuốn sẵn, cũng đừng cuốn sẵn — cuốn để lâu là bánh khô cứng và rau ra nước. Bày nguyên liệu ra mâm, mỗi người tự cuốn theo ý mình, người thích nhiều rau thì nhiều rau, người thích dày thịt thì dày thịt.

Nhà đông thì luộc luôn 2 kg thịt, phần dư để ngăn mát ăn hôm sau — xắt mỏng chấm mắm nêm ăn với cơm nóng cũng hết veo.

Gỡ rối cho bạn

Hỏi nhanh — đáp gọn

Mấy thắc mắc hay gặp nhất khi nấu món này lần đầu.

Mì lá tìm không ra thì thay bằng gì?
Ra hàng bánh cuốn hỏi bánh ướt tráng lá, không nhân là đúng thứ đó. Vẫn không có thì cuốn bằng mỗi bánh tráng khô cũng được — cuốn sẽ dai hơn và ít mềm, nhưng không mất vị. Đừng thay bằng bún, cuốn sẽ bung.
Bánh tráng khô có phải nhúng nước không?
Không. Bánh tráng dùng cho món này là loại mỏng, dẻo sẵn, cuốn thẳng chứ không nhúng — đó là chỗ khác với gỏi cuốn. Nếu mua nhằm loại dày cứng thì chỉ phẩy nhẹ tay ướt lên mặt bánh, đừng nhúng vào nước.
Nhà có người không ăn được mắm nêm thì sao?
Pha thêm một chén nước mắm chua ngọt (1 mắm : 1 đường : 1 chanh : 5 nước + tỏi ớt) để bên cạnh. Chuyện thường ở mâm cuốn miền Trung, không ai thấy lạ — chỉ cần đừng bắt cả mâm theo một chén.
Luộc thịt bao lâu cho miếng nhỏ hơn?
Tính theo bề dày chứ đừng tính theo cân. Miếng dày 5–6 cm cần 45 phút; mỏng chừng 3 cm thì 30 phút là đủ. Cách chắc ăn nhất vẫn là xiên đũa vào chỗ dày nhất xem có ra nước hồng không.

Bài đăng ngày