Món Việt Ngon

Gánh bún riêu đầu ngõ…

Bún riêu cua nước chua thanh, riêu béo ngậy

Nước riêu đỏ hồng màu cà chua chua thanh mùi giấm bỗng (bỗng rượu nếp), tảng riêu cua vàng óng gạch, đậu phụ chiên phồng, ăn kèm rổ rau có rau muống chẻ — tô bún quà sáng khiến người Hà Nội đi đâu cũng ngoái lại.

  • 1 giờ 15
  • 4 người ăn
  • Vừa
  • 6 bước

Bản nấu nhanh — cho người muốn vô bếp liền

Đọc 30 giây là nắm được cả món. Cần cặn kẽ hơn thì xem phần chi tiết bên dưới.

Cần có gì

  • Cua đồng 500 g xay sẵn (xin túi gạch để riêng) · muối 1 muỗng cà phê để lọc
  • Cà chua 5 trái bổ múi cau · đậu phụ 3 bìa chiên vàng cắt quân cờ
  • Nêm hồn Bắc: giấm bỗng 100 ml (kẹt thì me/giấm gạo) · mắm tôm 1 muỗng canh
  • Hành khô 3 củ · dầu màu điều 1 muỗng canh để chưng gạch
  • Bún sợi nhỏ 1 kg · hành lá, ngò gai
  • Rổ rau: rau muống chẻ · tía tô, kinh giới · xà lách · giá — thêm chanh ớt, mắm tôm chén riêng

Trình tự 6 nhịp

  1. Hòa cua xay với 1,4 lít nước + muối, bóp kỹ, lọc 2–3 lần cho sạch sạn.
  2. Phi hành khô, chưng gạch cua + dầu điều ra chén; chiên đậu phụ vàng giòn.
  3. Xào sơ nửa phần cà chua cho ra màu; nửa còn lại để múi tươi.
  4. Nấu nước cua lửa vừa, khuấy nhẹ lúc nguội — gần sôi ngừng khuấy cho riêu kết tảng, vớt riêu ra bát.
  5. Thả cà chua xào + múi tươi + đậu phụ vô nồi, nêm mắm tôm + giấm bỗng, sôi liu riu 10 phút.
  6. Ráp tô: bún trụng, xếp riêu + đậu + cà, chan nước sôi sùng sục, rưới gạch chưng — dọn rổ rau, chanh ớt.
Vị bún riêu phải chua thanh dịu kiểu giấm bỗng — nêm me hay giấm gạo quá tay là chua gắt, "lạc giọng" ngay. Nêm từng muỗng, vừa nêm vừa nếm, tới khi húp thấy thanh mát là dừng.

Chuyện tô bún

Quà sáng gánh trên vai của phố phường Bắc bộ

Bún riêu là món của những gánh hàng rong: một đầu là nồi nước riêu đỏ au liu riu trên bếp than, đầu kia là thúng bún với rổ rau xanh mướt. Tiếng rao "ai bún riêu nóng đơi…" len qua ngõ nhỏ buổi sáng, người ta bưng tô bún ngồi ghế con, vừa thổi vừa húp — hình ảnh đó gần như là một "đặc sản" của Bắc bộ, ngang với chính tô bún.

Bí mật làm nên giọng riêng của bún riêu Bắc nằm ở giấm bỗng — thứ bỗng rượu nếp lên men, chua thanh mà thơm dịu, không gắt như giấm thường, không thẫm màu như me. Cộng thêm chút mắm tôm nêm lúc nồi đang sôi, nước riêu bỗng dậy mùi "rất chợ quê" — hai thứ đó mà thiếu, tô bún riêu chỉ còn là canh cua chan bún.

Có đủ hai thứ đó rồi thì phần còn lại dễ ợt: lọc cua, đợi riêu kết, thêm màn cà chua, đậu phụ là xong. Nấu một nồi cuối tuần, cả nhà ăn sáng như ngồi giữa chợ phiên — mà nước riêu thì ngọt cua thật, không viên gia vị nào bì được.

Xách giỏ đi chợ

Nguyên liệu tươi rói

Bấm vào từng món khi đã bỏ vô giỏ — danh sách tự lưu lại, tắt trang mở lên vẫn còn. Chỉnh số người ăn, lượng nguyên liệu tự tính lại cho bạn.

Nấu cho
4 người
0/13 món

Cua & riêu

4 món

Nồi nước riêu

4 món

Bún & rau kèm

5 món

Vô bếp thôi!

6 bước ra nồi riêu đỏ hồng thanh chua

Ai từng nấu canh cua là nắm chắc nửa bài rồi — nửa còn lại chỉ là xào cà chua, chiên đậu và nêm cho ra "giọng Bắc": chua thanh, thoảng mắm tôm.

Tiến độ nấu
0/6 bước

Lọc cua, để dành gạch

15 phút
  • Hòa cua xay với 1,4 lít nước + 1 muỗng cà phê muối, bóp kỹ cho thịt cua tan hết, để lắng 1 phút.
  • Gạn qua rây lót vải xô, lọc 2–3 lần tới khi sờ đáy nồi không còn lợn cợn sạn.
  • Túi gạch cua để riêng ra chén — lát chưng màu.
Muối bỏ từ nước lọc là bí quyết riêu kết tảng chắc nịch — mẹo này dùng chung cho cả canh cua rau đay, nhà nấu quen rồi thì cứ thế mà làm.

Chưng gạch & chiên đậu phụ

12 phút
  • Chưng gạch: phi nửa phần hành khô với 1 muỗng canh dầu điều, trút gạch cua vô đảo 1–2 phút tới vàng cam óng, múc ra chén.
  • Chiên đậu: đậu phụ thấm khô, cắt quân cờ, chiên ngập dầu vừa tới vàng giòn vỏ, ruột còn mềm, vớt ra giấy thấm.
Đậu chiên non tay thì thả nồi là nát vụn; chiên cháy quá thì chai cứng không hút nước riêu. Vàng ruộm đều mặt là đẹp nhất.

Xào cà chua lấy màu

8 phút
  • Phi phần hành khô còn lại, cho nửa số cà chua vô xào với nhúm muối tới mềm, ra nước màu đỏ hồng.
  • Nửa cà chua còn lại để múi tươi — thả sau cho tô bún có miếng cà ra dáng.
Cà chua hai đợt là mẹo của hàng bún: đợt xào cho màu và vị nền, đợt tươi cho miếng đẹp — nồi riêu vừa thắm vừa có "topping".

Nấu nước cua — riêu kết tảng

12 phút
  • Bắc nồi nước cua lửa vừa, khuấy nhẹ một chiều vài vòng lúc còn nguội cho thịt cua khỏi dính đáy.
  • Nước nóng già thì ngừng khuấy, hạ lửa nhỏ — riêu kết bông nổi dần thành tảng.
  • Riêu nổi chắc thì vớt nhẹ ra bát để riêng — bún riêu vớt riêu ra mới giữ được tảng nguyên đẹp khi thả cà, đậu vào nồi.
Sôi bùng là riêu vỡ vụn, nước đục — từ lúc nước nóng già phải canh lửa liu riu và tuyệt đối không khuấy. Ba phút kiên nhẫn đổi lấy tảng riêu vàng óng, đáng lắm.

Ráp nồi, nêm giọng Bắc

12 phút
  • Trút cà chua xào + múi tươi + đậu phụ chiên vô nồi nước cua, đun sôi nhẹ trở lại, hớt bọt.
  • Nêm 1 muỗng canh mắm tôm (chế lúc đang sôi cho thơm), rồi giấm bỗng từng muỗng tới khi chua thanh vừa miệng; thêm nước mắm + chút đường cân lại.
  • Thả tảng riêu về nồi (hoặc để bát, xếp thẳng vô tô), rưới gạch chưng lên riêu, sôi liu riu 10 phút.
Không tìm được giấm bỗng: me chín dầm lược cho vị gần nhất (kiểu Nam), giấm gạo pha loãng đứng hạng ba. Mà thấy hàng khô nào bán bỗng thì mua một chai để dành — nấu riêu, nấu ốc chuối đậu đều cần tới.

Ráp tô, dọn rổ rau

8 phút
  • Bún trụng nước sôi 15–20 giây, xóc ráo, chia tô.
  • Xếp tảng riêu – đậu phụ – múi cà chua lên mặt, chan nước sôi sùng sục ngập bún, rắc hành lá ngò gai + hành phi.
  • Dọn kèm rổ rau muống chẻ, tía tô, kinh giới + chanh, ớt và chén mắm tôm nhỏ — ai ăn đậm tự dặm thêm.
Ăn đúng bài Bắc: vắt miếng chanh, dúi nhúm rau muống chẻ xuống nước riêu nóng cho tái sơ rồi lùa cùng bún — giòn mát đã miệng vô cùng.

Nghe lời má dặn

7 bí quyết cho tô bún riêu chuẩn giọng Bắc

Cua ngọt hay không là ở khâu lọc, còn "ra chất bún riêu" hay không là ở mấy điều này.

Giấm bỗng — hồn vị không thay được

Bỗng rượu nếp chua thanh và thơm men dịu, làm nước riêu chua mà vẫn ngọt hậu. Me cho vị gần giống kiểu Nam, giấm thường thì gắt hơn hẳn — có bỗng, tô bún tự dưng "nói giọng Bắc" liền.

Mắm tôm nêm lúc sôi, lượng vừa phải

Một muỗng canh cho cả nồi — chế khi nước đang sôi là mùi nồng bay bớt, còn lại vị đậm rất duyên. Nhà có người kỵ mắm tôm thì nêm nửa, phần còn lại dọn chén riêng ai chấm nấy dặm.

Lọc cua kỹ, muối bỏ từ đầu

Muối vào nước lọc giúp riêu kết chắc, lọc tới sạch sạn mới thôi. Cua xay mua sáng nấu trưa, đừng để qua đêm — mất ngọt, dậy mùi.

Đậu phụ chiên phồng mới hút nước

Miếng đậu chiên vàng vỏ, xốp ruột thả vô nồi sẽ hút nước riêu căng mọng — cắn một miếng, nước ngọt túa ra. Đậu trắng thả thẳng thì lành đó, mà nhạt nhẽo kém vui hẳn.

Cà chua hai đợt

Xào một nửa lấy màu đỏ hồng tự nhiên (khỏi cần phẩm), thả nửa còn lại lúc gần xong cho miếng cà còn dáng múi cau — nồi riêu nhìn là muốn húp.

Rau muống chẻ là "chân ái"

Bún riêu Bắc mà thiếu rau muống chẻ ngâm cong giòn là mất một nửa cái thú. Chợ có hàng chẻ sẵn; nhà tự làm thì chẻ xong ngâm nước lạnh 30 phút là cọng rau xoăn tít, giòn tan.

Riêu vớt riêng, xếp thẳng vô tô

Muốn tảng riêu nguyên miếng vàng óng nằm trên mặt tô như hàng gánh: vớt riêu ra bát ngay khi kết, lúc ráp tô mới xếp vào rồi chan nước. Để riêu trong nồi khuấy tới lui là nát thành vụn hết.

Tới giờ cơm rồi!

Dọn mâm — tô riêu nóng, rổ rau đầy

Bún riêu ăn nóng hổi vừa thổi vừa húp mới đã: tô bốc khói đặt giữa, rổ rau xanh kế bên, chanh ớt mắm tôm đủ bộ — mỗi người nêm một kiểu, tô ai nấy đậm theo ý mình, y như ngồi hàng gánh đầu ngõ.

Bữa sáng cuối tuần nấu nồi riêu là "được lòng" cả nhà: người lớn thêm mắm tôm ớt chưng cay xé, con nít húp nước ngọt cua với đậu phụ — một nồi mà chiều được mọi khẩu vị.

Nước riêu dư cất ngăn mát được một ngày (riêu + đậu để riêng); hôm sau đun sôi kỹ chan bún hoặc… chan cơm nguội cũng ngon bất ngờ — gọi vui là "riêu tập hai".

Gỡ rối cho bạn

Hỏi nhanh — đáp gọn

Mấy thắc mắc hay gặp nhất khi nấu món này lần đầu.

Giấm bỗng mua ở đâu, nhìn thế nào?
Hàng khô ở chợ (khu bán mắm, dấm) hoặc tiệm đặc sản Bắc — chai nước đục nhẹ màu trắng ngà, thơm men rượu nếp, giá rẻ bèo. Mua một chai để ngăn mát dùng được lâu; nấu bún riêu, bún ốc, chuối đậu đều cần. Không có thì me chín là phương án gần vị nhất.
Sao riêu của mình không kết tảng?
Bốn nghi phạm quen mặt: quên muối lúc lọc, khuấy khi nước đã nóng già, lửa lớn sôi bùng, hoặc cua quá ít (dưới 400 g cho nồi này là riêu mỏng). Nồi sau chỉnh đủ bốn chỗ đó là riêu nổi tảng đẹp liền — có hướng dẫn kỹ trong trang canh cua rau đay của bếp này nữa đó.
Không ăn được mắm tôm thì sao?
Bỏ hẳn cũng được — nêm thêm chút nước mắm ngon bù đậm. Nước riêu sẽ "hiền" hơn, thanh kiểu canh cua; muốn kéo lại chiều sâu thì thêm nửa muỗng cà phê mắm ruốc thay thế, mùi nhẹ hơn mắm tôm mà vẫn có "hồn mắm".
Thêm huyết, giò, ốc như ngoài hàng được không?
Được hết — bún riêu là món "nới" thoải mái: huyết luộc cắt quân cờ thả cùng đậu phụ, giò tai/chả xắt miếng, thậm chí ốc bươu xào sơ kiểu bún riêu ốc. Nhưng lần đầu cứ nấu bản mộc cua – cà – đậu cho ra đúng vị nền đã, rồi hẵng "lên đồ".
Nấu cho người không ăn được cua đồng?
Món này thì chịu — riêu cua là linh hồn, thay là thành món khác. Nhà có người không ăn được cua thì nồi nước nên nấu riêng phần: một nồi riêu, một nồi nước cà chua đậu phụ chay (nêm y chang, bỏ cua + mắm tôm) — vẫn ngồi chung mâm vui vẻ.
Bún riêu để dành được không?
Nước riêu (chưa chan) ngăn mát 1 ngày, đun sôi kỹ trước khi ăn lại; riêu và đậu nên vớt để hộp riêng cho khỏi nát. Bún và rau thì bữa nào mua bữa đó — bún để tủ lạnh là chua, rau héo mất giòn.

Bài đăng ngày