Chuyện món ăn
Từ lớp cháy đáy nồi thành món ăn vặt bán cả thùng
Cơm cháy vốn không phải món ai nấu ra cả — nó là lớp cơm sém dưới đáy nồi gang, thứ ngày xưa gạt ra để riêng. Vùng Ninh Bình lấy lớp cháy đó phơi khô rồi chiên phồng lên, ăn với sốt tim cật đậm và béo; đó là bản cổ, và tới giờ vẫn là đặc sản của vùng.
Vào tới Sài Gòn thì món đổi vai hẳn. Người ta thôi chờ đáy nồi mà chủ động làm ra miếng cơm cháy từ cơm nguội, ép mỏng cho đều, và thay chén sốt đậm bằng ba thứ nhẹ hơn: mỡ hành, chà bông, chút sốt mắm đường cay. Từ món ăn kèm bữa cơm, nó thành món ăn vặt — đóng bịch, để lâu, mang đi được.
Cái hay nằm ở chỗ nó giải quyết một chuyện có thật trong mọi bếp: nồi cơm hôm qua còn dư. Cơm nguội để tủ lạnh thì hạt se lại, mất nước, rời ra — đúng thứ tính chất cần để miếng cơm cháy nở giòn. Nấu cơm mới mà làm thì ngược lại, phải hong khô mất công hơn nhiều.
Trên site đã có cơm chiên cá mặn cũng là món cứu cơm nguội. Nhưng cơm chiên giữ hạt rời và ăn thay bữa; còn cơm cháy thì ép hạt dính thành mảng rồi làm cho giòn — cùng một nắm cơm nguội, hai đường đi ngược nhau.