Món Việt Ngon

Thơm từ đầu ngõ thơm vô…

Phở bò nước trong, thơm lựng quế hồi

Miền BắcMón bún – phở

Tô phở quốc dân nấu tại gia: nước dùng hầm xương trong veo, ngọt sâu, thơm dịu gừng nướng quế hồi, bánh phở mềm, bò tái chín đủ đầy — công phu một buổi mà cả nhà xì xụp như ngoài tiệm.

  • 4 giờ 30 phút
  • 4 người ăn
  • Kỳ công
  • 7 bước

Bản nấu nhanh — cho người muốn vô bếp liền

Đọc 30 giây là nắm được cả món. Cần cặn kẽ hơn thì xem phần chi tiết bên dưới.

Cần có gì

  • Xương ống bò 1,5 kg — nhờ người bán chặt khúc
  • Nạm hoặc gầu bò 500 g (phần thịt chín) · thăn bò 300 g (phần tái)
  • Bánh phở tươi 1 kg (hoặc 400 g phở khô)
  • Gừng 2 củ · hành tây 2 củ · hành tím 4 củ — nướng xém thơm
  • Túi gia vị rang thơm: quế 1 thanh · hồi 3 hoa · thảo quả 2 trái · đinh hương 4 nụ · hạt mùi 1 muỗng canh
  • Nêm: muối 1 muỗng canh · đường phèn 20 g · nước mắm 3 muỗng canh
  • Hành lá, ngò rí, ngò gai · chanh, ớt · quẩy nếu thích

Trình tự 7 nhịp

  1. Xương rửa sạch, chần 3 phút trong nước sôi có gừng + muối, xả kỹ từng khúc — bước quyết định nồi nước trong.
  2. Nướng xém gừng, hành tây, hành tím rồi cạo sạch vỏ cháy; rang quế – hồi – thảo quả – đinh hương – hạt mùi, cho hết vô túi vải.
  3. Hầm xương + nạm với 3,5 lít nước và muối, sôi lăn tăn, hớt bọt đều tay; thả hành gừng nướng + túi gia vị.
  4. Sau 1 giờ vớt túi gia vị ra kẻo hắc; sau 90 phút vớt nạm, ngâm nước lạnh 10 phút cho săn; xương hầm tiếp cho đủ 3 giờ.
  5. Nêm đường phèn trước, nước mắm sau cùng lúc nước đang sôi — ngọt sâu, mặn dịu, thơm thoang thoảng.
  6. Thăn bò để ngăn đá 20 phút, thái lát thiệt mỏng ngang thớ; nạm xắt lát; hành tây thái khoanh ngâm nước đá; trụng bánh phở.
  7. Tô trụng nước sôi cho nóng, xếp bánh phở – nạm – thăn tái – hành, chan nước dùng sôi sùng sục cho thịt tái vừa chín tới. Dọn kèm chanh ớt.
Nước dùng đục là do ba lỗi: chần xương qua loa · để nồi sôi bùng · quên hớt bọt. Nhớ câu thần chú "sôi lăn tăn sủi tăm" là nồi phở trong veo.

Chuyện tô phở

Món ăn mang hồn Việt đi khắp thế giới

Phở sinh ra từ những gánh hàng rong đất Bắc hồi đầu thế kỷ hai mươi, quẩy qua các phố Hà Nội — Nam Định mỗi sớm tinh mơ. Một đầu gánh là nồi nước dùng nghi ngút khói, đầu kia là bánh phở, thịt bò, dăm ba cái ghế con. Từ cái gánh tre ấy, phở đi một mạch ra thế giới: người ta có thể chưa biết Việt Nam ở đâu, nhưng nghe "phở" là gật gù liền.

Cái làm nên tô phở không phải thịt, mà là nồi nước dùng: xương ống hầm lâu cho ngọt tủy, gừng và hành nướng xém tạo mùi nền ấm áp, túi quế hồi thảo quả đinh hương góp hương thơm "rất phở" không lẫn với bất kỳ món nào. Không có bí truyền gì ở đây — chỉ có sự kiên nhẫn: chần xương cho kỹ, hớt bọt cho chăm, giữ lửa liu riu cho nước sôi lăn tăn suốt ba tiếng.

Công thức này là bản nhà nấu thong thả ngày cuối tuần: không bột ngọt, không viên gia vị, ngọt là ngọt thiệt từ xương. Nấu một lần, sáng hôm sau cả nhà có tô phở bốc khói — và bạn sẽ hiểu vì sao người Việt đi xa, nhớ nhà là nhớ phở.

Xách giỏ đi chợ

Nguyên liệu tươi rói

Bấm vào từng món khi đã bỏ vô giỏ — danh sách tự lưu lại, tắt trang mở lên vẫn còn. Chỉnh số người ăn, lượng nguyên liệu tự tính lại cho bạn.

Nấu cho
4 người
0/19 món

Nồi nước dùng

5 món

Túi gia vị thơm

5 món

Phần tô phở

6 món

Nêm nếm

3 món

Vô bếp thôi!

7 bước ra nồi phở để đời

Phở không khó, chỉ cần thời gian — phần lớn là ngồi canh nồi nghe nước reo. Làm đúng thứ tự từng bước dưới đây, có đồng hồ đếm giờ gắn sẵn cho khỏi quên.

Tiến độ nấu
0/7 bước

Chần xương — nền của nồi nước trong

20 phút

Xương sạch thì nước mới trong, ngọt mới thanh — đừng tiếc mấy phút này:

  • Rửa: xương ống rửa kỹ dưới vòi nước, cạo sạch vụn xương chỗ chặt. Kỹ hơn nữa thì ngâm nước muối loãng 30 phút cho ra hết máu đọng.
  • Chần: đun sôi một nồi nước với vài lát gừng đập dập + 1 muỗng canh muối, thả xương và nạm vào chần 3 phút cho tiết hết bọt bẩn.
  • Xả: đổ hết nồi nước chần, xả từng khúc xương dưới vòi nước, cạo sạch màng nâu bám ngoài. Nồi cũng rửa sạch rồi mới hầm.
Chần qua loa là nước dùng vừa đục vừa hôi, sau này vớt bọt mấy cũng không cứu nổi. Đây là bước nền — làm cho tới nơi.

Nướng hành gừng, rang gia vị

15 phút

Mùi nền của phở nằm trọn trong bước này:

  • Nướng: gừng, hành tây, hành tím để nguyên vỏ, nướng trực tiếp trên lửa (hoặc chảo khô, nồi chiên không dầu 200°C · 10 phút) tới khi xém đen vỏ ngoài, dậy mùi thơm nức.
  • Cạo: cạo sạch hết lớp vỏ cháy dưới vòi nước, đập dập gừng — sót vỏ đen là nước dùng vừa đắng vừa xỉn màu.
  • Rang: cho quế, hồi, thảo quả, đinh hương, hạt mùi vào chảo khô, lửa nhỏ 2–3 phút tới khi thơm lựng. Thảo quả đập dập lấy cả vỏ lẫn hạt.
  • Gói túi: cho hết gia vị rang vào túi vải buộc chặt (không có túi thì dùng rây lọc trà loại to) — để sau này vớt ra một lần là gọn.
Gia vị rang rồi mới thơm hết cỡ — đừng bỏ thẳng vô nồi. Mua gói "gia vị phở" bán sẵn cũng được, nhưng nhớ rang sơ lại.

Hầm nước dùng — trái tim của tô phở

3 giờ
  • Xếp xương + nạm vào nồi, châm 3,5 lít nước lạnh ngập xương, thêm 1 muỗng canh muối, đun lửa vừa cho sôi.
  • Nước vừa sôi thì hạ lửa liền, hớt bọt liên tục 15 phút đầu — bọt nâu là tạp chất, hớt càng sạch nước càng trong.
  • Thả hành tây, hành tím, gừng nướng + túi gia vị vào. Giữ lửa liu riu sủi tăm — mặt nước chỉ lăn tăn, không sôi bùng. Hé vung, hầm đủ 3 giờ.
  • Thỉnh thoảng ghé ngang hớt bọt và váng mỡ. Nước cạn thì châm thêm nước sôi (đừng châm nước lạnh).
Sôi bùng là mỡ và cặn bị đánh tan vào nước — nồi phở đục ngầu hết cứu. Lửa nhỏ tới mức chỉ thấy tăm nước li ti là chuẩn.

Vớt túi gia vị, vớt nạm đúng lúc

canh mốc giờ

Trong lúc hầm có hai mốc giờ cần nhớ:

  • Mốc 1 giờ: vớt túi gia vị ra. Ngâm lâu hơn nước sẽ hắc mùi thuốc bắc và xỉn màu — một tiếng là hương vừa đẹp.
  • Mốc 90 phút: xiên đũa qua miếng nạm thấy xuyên nhẹ không rỉ nước hồng là vớt ra, thả ngay vào tô nước đun sôi để nguội 10 phút cho thịt săn, vớt để ráo. Đừng hầm nạm tới cùng — thịt bã, mất ngọt.
  • Xương thì ở lại: hầm đủ 3 giờ mới ra hết tủy ngọt. Nhà có thời gian, hầm 4 tiếng càng đậm.
Thích tô phở "đủ đồ" kiểu tiệm? Thả thêm gân bò hầm từ đầu, hoặc bò viên vào nồi 10 phút cuối.

Nêm nếm — ngọt sâu, mặn dịu

10 phút
  • Vớt xương và xác hành ra, lược nước dùng qua rây cho thật trong (kỹ nữa thì lót thêm miếng khăn xô).
  • Nêm đường phèn trước: 20 g — khuấy cho tan hết.
  • Nước sôi trở lại mới chế 3 muỗng canh nước mắm — nêm mắm lúc cuối mùi mới thơm dịu, không gắt chua.
  • Nếm thử: ngọt sâu từ xương chạy trước, mặn vừa phải theo sau, hương quế hồi thoảng nhẹ. Lạt thì thêm muối từng chút — đừng thêm mắm nữa kẻo nặng mùi.
Nước mắm cho sớm rồi đun lâu sẽ chua và cái mùi "ôi mắm" rất khó chịu — luôn là gia vị cuối cùng chạm nồi.

Chuẩn bị phần tô — dao thớt sẵn sàng

15 phút
  • Thăn tái: bọc màng thực phẩm, để ngăn đá 20 phút cho hơi cứng rồi thái lát thiệt mỏng ngang thớ, bản to. Thái xong lấy sống dao đập nhẹ từng lát cho mềm.
  • Nạm chín: nguội rồi mới xắt lát mỏng — xắt lúc nóng là vỡ vụn hết.
  • Hành ngò: hành lá xắt nhỏ, phần đầu hành chẻ sợi; ngò rí ngò gai xắt khúc; hành tây thái khoanh thiệt mỏng, ngâm nước đá 10 phút cho giòn và bớt hăng.
  • Bánh phở: tươi thì trụng nước sôi 10–15 giây, xóc thiệt ráo; khô thì ngâm nước ấm 30 phút rồi mới trụng.
Bí quyết thái tái mỏng tang như tiệm gói gọn trong bốn chữ: thịt lạnh, dao bén.

Ráp tô phở — nước phải thiệt sôi

5 phút
  • Trụng tô bằng nước sôi cho nóng — tô lạnh làm nước dùng nguội đi mấy độ, phí cả buổi hầm.
  • Cho bánh phở vào ⅔ tô, xếp lát nạm chín một bên, trải thăn tái thành lớp mỏng bên kia, rắc hành lá, đầu hành chẻ, hành tây, ngò.
  • Nước dùng vặn sôi sùng sục rồi chan thẳng lên lớp thịt tái cho ngập bánh — sức nóng làm tái vừa chín tới, ngọt mềm.
  • Bưng ra liền khi khói còn bốc. Chanh, ớt, quẩy bày giữa bàn — ai ăn nấy nêm.
Muốn tái kiểu "tái lăn" thơm béo: trước khi xếp vô tô, đảo thịt 10 giây trên chảo thiệt nóng với chút mỡ và gừng đập.

Nghe lời má dặn

8 bí quyết cho nồi phở như ngoài tiệm

Phở là món "sai một ly đi một dặm" — mà toàn mấy cái ly nhỏ xíu dưới đây thôi. Nắm đủ là nồi phở nhà không thua tiệm quen.

Xương ống là xương sống

Ngọt phở là ngọt tủy xương ống, không phải ngọt thịt. Cứ 4 tô là 1,5 kg xương — thêm khúc xương đuôi càng đậm. Nhờ người bán chặt khúc để tủy lộ ra, ngọt mới thoát hết vào nước.

Nước trong là do chần + hớt

Chần kỹ trước khi hầm và hớt bọt chăm trong 15 phút đầu — hai việc nhỏ quyết định 90% độ trong. Nồi nước trong nhìn thấu đáy là danh dự của người nấu phở.

Sôi lăn tăn sủi tăm

Lửa chỉ đủ cho mặt nước lăn tăn tăm nhỏ. Sôi bùng 10 phút là công chần công hớt đổ sông đổ biển — nước đục ngầu, vị béo ngậy mất thanh.

Nướng xém, cạo sạch

Gừng hành phải nướng tới xém đen dậy mùi — mùi khói ngọt ấy chính là "mùi phở". Nhưng nhớ cạo sạch vỏ cháy, sót lại là nước đắng và xỉn màu.

Túi gia vị đúng một giờ

Quế hồi thảo quả đinh hương chỉ cần 60 phút trong nồi là thơm trọn. Ngâm tới cuối buổi là nước hắc mùi thuốc bắc — vớt đúng giờ, hương thanh lịch hơn hẳn.

Đường phèn thay bột ngọt

Muối cho từ đầu giúp rút ngọt từ xương, đường phèn cho vị ngọt thanh tao ở hậu — đủ bộ đó thì chẳng cần nửa muỗng bột ngọt nào.

Thịt lạnh dao bén

Thăn để ngăn đá 20 phút, dao mài bén, thái ngang thớ — lát mỏng tang, chan nước sôi vào là chín tới, mềm tan chứ không dai nhách.

Tô nóng, nước sôi sùng sục

Tiệm phở luôn trụng tô trước khi ráp và chan nước lúc sôi già nhất. Tô phở ngon là tô phở nóng rẫy từ muỗng đầu tới muỗng cuối — nguội là mất nửa cái ngon.

Tới giờ cơm rồi!

Tô phở sáng — ấm từ bụng ấm ra

Phở ngon nhất vào buổi sáng se se, khi cái bụng còn trống và khứu giác còn tinh. Vắt miếng chanh, thả mấy lát ớt, trộn nhẹ cho thăn tái chìm xuống nước — rồi cứ thế cắm cúi, xì xụp, ngẩng lên là thấy đáy tô.

Ăn kiểu Hà Nội thì thêm quẩy nóng chấm nước dùng, miếng quẩy hút nước lèo nở phồng, cắn ngập răng. Nhà có trẻ con thì gọi phần chín nạm cho lành, người lớn tái gầu đủ vị.

Nước dùng dư đừng đổ — đó là kho báu: để nguội, chia hộp, cấp đông được cả tháng. Sáng nào thèm, đun sôi lại, trụng bánh thái thịt là có tô phở 15 phút.

Gỡ rối cho bạn

Hỏi nhanh — đáp gọn

Mấy thắc mắc hay gặp nhất khi nấu món này lần đầu.

Không có nồi to, không có 3 tiếng — nồi áp suất được không?
Được! Chần xương xong cho vô nồi áp suất, nấu 45–50 phút rồi mở vung, thả hành gừng nướng + túi gia vị, đun thường thêm 30 phút cho dậy mùi. Nước kém trong hơn hầm thường một chút nhưng vẫn ngọt sâu.
Thiếu thảo quả, đinh hương thì có nấu được không?
Được. Quế + hồi là xương sống của mùi phở — có đủ hai thứ đó là đã ra "chất phở" rồi, thiếu mấy món kia chỉ bớt một tầng hương. Các chợ và sàn online đều có bán gói gia vị phở trọn bộ, nhớ rang sơ trước khi dùng.
Nước dùng lỡ bị đục — cứu được không?
Bình tĩnh: hạ lửa nhỏ, hớt sạch bọt váng, rồi lược qua khăn xô là cứu được kha khá. Tuyệt đối đừng khuấy nồi. Lần sau nhớ ba chữ: chần kỹ – lửa nhỏ – hớt chăm.
Phở kiểu Bắc và kiểu Nam khác gì nhau?
Công thức này theo gốc Bắc: nước trong, vị thanh, hành chẻ, giấm tỏi, quẩy — không giá, không rau. Kiểu Nam nước ngọt đậm hơn, dọn kèm giá trụng, húng quế, ngò gai, tương đen tương ớt. Nhà thích kiểu nào cứ dọn kiểu đó — phở không phân biệt vùng miền.
Bánh phở khô hay tươi ngon hơn?
Tươi ngon nhất — sợi mềm mà vẫn dai nhẹ. Không mua được thì phở khô loại bản to cũng ổn: ngâm nước ấm 30 phút, trụng nước sôi rồi xóc ráo. Đừng luộc thẳng — sợi nhão, gãy vụn.
Không bột ngọt thì nước có đủ ngọt không?
Đủ — miễn là đủ xương và đủ giờ. 1,5 kg xương ống cho 4 tô, hầm trọn 3 tiếng, thêm đường phèn là ngọt sâu đằm thắm. Nếu vẫn thấy "thiếu thiếu", thường là do thiếu muối chứ không phải thiếu ngọt — thử thêm nhúm muối trước đã.